• درباره ما
    معرفی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی
    معرفی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی

    رضوان علم ، منظومه ای زیباشناسانه در تماشای انسان اشرف در آینه تمام نمای هستی است برای میل به بینهایت مطلق همراه با کملین و پیوستگان تا حقیقت مسجود بودن را در قوسین خلقت در بازگشت از هبوط به نظاره بنشیند . همراه با رضوان نظاره گر باشیم .

     
    ×
  • تماس با ما
    شما می توانید با پر کردن فرم زیر، ما را از نظرات خود در مسیر بهبود کیفیت این وب سایت مطلع سازید:

    فرم ارتباط با ما
    * نام و نام خانوادگي
    * پست الكترونيك
    * نظر
     
    امتیاز دهی
     
     

    ×
راهنما
بازگشت به خانه

درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا علیه السلام | رضوان علم


  • فرم ثبت اطلاعات
    * نام و نام خانوادگی * شماره موبایل
    * نام استان * ایمیل
    نام شهرستان نام شهر در خارج از كشور
    تاريخ ثبت
     
    امتیاز دهی
     
     

    ×
  •  
  •  
  •  
  •  

ویژه نامه ها

اوقات شرعی

  اذان صبح
  طلوع خورشید
  اذان ظهر
  غروب خورشید
  اذان مغرب
اوقات به افق :


ماه رمضان، فرصتی برای تمرین انتظار


راضیه ناطقی؛ دانش پژوه کارشناسی ارشد جامعه المصطفی العالمیه مشهد

چکیده
در عصر غیبت، شیعیان و منتظران امام زمان عجّل الله فرجه وظایف مهمّی بر عهده دارند. در روایات، صفاتی برای منتظران حقیقی بیان شده که ماه رمضان به دلیل ظرفیت های بی نظیرش فرصت خوبی برای آراستگی به آن ها است. اعمال عبادی، باورِ نظارت امام مهدی عجّل الله فرجه بر مقدّرات، خودسازی، تبلیغ انتظار و ایجاد همدلی از جمله این ظرفیت ها است که پیوند معنوی منتظران با آن حضرت را نیز استوار می سازد.
کلیدواژه ها: رمضان، امام مهدی عجّل الله فرجه، صفات منتظران

مقدّمه
یکی از مباحث مهمّ حوزه مهدویت، مسأله «انتظار» و وظایف شیعیان در زمان غیبت است. در آیات و روایات، ویژگی هایی [1] برای منتظران حقیقی و یاران امام مهدی عجّل الله فرجه ذکر شده است.[2]  با استفاده از این منابع باید دید وظایف یک شیعه در دوران غیبت چیست و چگونه و از چه موقعیت هایی می تواند به تکالیف خود عمل کند؟ بدون شک، ماه رمضان به عنوان ماه خودسازی فرصت بی نظیری را در این راستا ایفا می کند. زیرا این ماه، از قداست ویژه ای برخوردار است و تنها ماهی است که نام آن در قرآن به عظمت و عامل هدایت یاد شده است. (بقره:185) لذا بر منتظران لازم است با مغتنم شمردن این موقعیت و عمل به وظایف، خود را مزیّن به صفات یاران حضرت کنند.
 
یکی از مباحث مهمّ حوزه مهدویت، مسأله «انتظار» و وظایف شیعیان و منتظران در زمان غیبت است.

اعمال ناشایست برخی شیعیان ایجاب می کند که پژوهشگران حوزه دین و اخلاق به بررسی فرصت ها و راه های مناسب جهت تمرین انتظار بپردازند و فرصت ماه رمضان با ظرفیت عظیم آن، فرصتی استثنایی برای اصلاح و تعالی معنوی منتظران است. بر این اساس، پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه‌ ای و شیوه تحلیلی و رویکرد درون دینی بر آن است تا با بیان راهکار برای منتظران با استفاده از ظرفیت های ماه رمضان،[3]  آنان را در عمل به وظیفه شیعه بودن یاری دهد. آثار متعدّدی در مورد ویژگی های معنوی و تربیتی ماه رمضان و نیز درباره وظایف شیعیان در عصر غیبت، تألیف شده است، در این مقاله سعی شده تلفیق مناسب میان این دو انجام شود و از میان راه های زیادی که برای تمرین انتظار در ماه رمضان وجود دارد برخی از آن راه ها انتخاب و مختصرا توضیح داده شود.

1- معنای انتظار
انتظار از ریشه «نظر» در لغت به معنای چشم داشتن، چشم داشت و چشم به راه بودن است (لغت نامه دهخدا، دهخدا، ج3، ص3453).
بررسی روایات نشان می دهد انتظار دو نوع است: انتظار به معنای عام که گشایش عمومی است و با دعوت انسان ها به امید به آینده، ناامیدی را مذمّت کرده، همچنان که در روایات از انتظار به عنوان «عبادت» (الفصول المهمّه، ابن صباغ، ج2، ص853)، بلکه «برترین عبادت» (کمال الدین، ابن بابویه، ج1، ص287) و «برترین جهاد» (تحف العقول، ابن شعبه، ص37) یاد شده است.
انتظار فرج در معنای خاصّ، چشم به راه بودن آینده ای روشن با ویژگی های یک جامعه مورد رضایت خداوند است که تنها مصداق آن دوران حاکمیّت وجود مقدّس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه است.
این انتظار تعهّدآفرین و تحرّک بخش است و در آن، هر فرد نسبت به خود و جامعه احساس مسئولیت می کند (موعودنامه، تونه ای، ص130).
 
ماه رمضان با ظرفیت عظیم آن، فرصتی استثنایی برای تعالی معنوی منتظران است.

در احاديث، فضیلت و ثواب زیادی براي انتظار ظهور بيان شده است تا جایی که آن را افضل اعمال (کمال الدین، همان، ج2، ص377) و منتظران حقيقي را افضل از اهل هر زمان شمرده‌ اند (بحارالانوار، مجلسی، ج52، ص122).
امام صادق علیه السّلام فرمود: «هرکس از شما بر این امر در حال انتظار بمیرد، همچون کسی است که در خیمه قائم عجّل الله فرجه بوده باشد» (کمال الدین، همان، ص644).[4] هر قدر این انتظار شدیدتر باشد و فرد منتظر آمادگی بیشتری در خود و جامعه ایجاد کند، از اجر بیشتری نزد خداوند برخوردار است. از سویی، در بسیاری از روایات مهدوی، شیعیان به انتظار فرج امام عصر عجّل الله فرجه، امر شده اند.
در حدیثی، امام جواد علیه السّلام خطاب به حضرت عبدالعظیم حسنی علیه السّلام فرمودند: «إنَّ القَائِمَ مِنَّا هُوَ المَهدِیُّ الَّذِی یَجِبُ أن یُنتَظَرُ فِی غَیبَتِهِ...» (إعلام الوری، طبرسی، ص435).
در روایات دیگری انتظار ظهور امام زمان عجّل الله فرجه از علل پذیرش و قبولی اعمال دانسته شده است. چنانکه امام باقر علیه السّلام در ضمن بیان مواردی برای پذیرش اعمال بندگان، انتظار قائم آل محمّد صلّی الله علیه و آله را یکی از آن ارکان دانسته است.[5] شبیه همین بیان، از وجود مبارک امام صادق علیه السّلام نیز نقل شده است.[6] بنابراین هیچ عملی بدون انتظار فرج مهدی موعود عجّل الله فرجه مقبول درگاه خداوند نیست. منظور از قبولی این اعمال آن است که مشمول پاداش پروردگار قرار گیرد و باعث تقرّب شخص به پیشگاه الهی شود (انتظار فرج، بنی هاشمی، ص18).

2- راه هایی برای تمرین انتظار در ماه رمضان
ظرفیت های عظیم این ماه، راه خوبی برای تعالی فرهنگ انتظار سازنده در یاران امام عصر عجّل الله فرجه است و نقش زیادی در خودسازی و تربیت معنوی منتظران دارد و این، منوط به تکرار و تمرین است.
 
ظرفیت های عظیم این ماه، راه خوبی برای تعالی فرهنگ انتظار سازنده در یاران امام عصر عجّل الله فرجه است.

2- 1- اعمال عبادی
با بررسی روایات مهدوی می توان ویژگی های عبادی زیادی برای یاران امام زمان عجّل الله فرجه برشمرد [7] که فرد منتظر با تمرین این امور در ماه رمضان و استمرار آن در دیگر ایّام سال، می تواند اسم خود را در صف منتظران حقیقی ثبت کند.

2 -1 -1- شب زنده داری به عبادت
یکی از ویژگی های منتظران حقیقی عبادت و بندگی است. امام صادق علیه السّلام در توصیف آنان می فرماید: «در دل شب، از خشیت خداوند، ناله هایی دارند مانند ناله مادران پسرمرده... و شب ها را با عبادت [8] به صبح می رسانند و روزها را با روزه به پایان می برند».[9] پس منتظران باید در عبادت پروردگار سرآمد باشند. از سویی ماه مبارک رمضان، ماه بندگی و مناجات با خالق جهان است.
در روایات بر نماز خواندن با خضوع و خشوع بیشتر و انجام نمازهای مستحبّی تأکید شده است تا مؤمنین با یک ماه تمرین، خود را به خدا نزدیک تر کنند و حبّ الهی در جان هایشان نفوذ کند. پیامبر عظیم الشّأن اسلام صلّی الله علیه و آله در حدیثی می فرمایند: «هرکس در این ماه (رمضان) نماز مستحبی به جا آورد خداوند، برائت او را از آتش دوزخ خواهد نوشت» (فضائل الأشهر الثلاثة، ابن بابویه، ص78).

2- 1 -2- دعا برای حضرت مهدی عجل الله فرجه
یکی دیگر از ویژگی های عبادی منتظران ولی عصر عجّل الله فرجه، دعا کردن برای ظهور آن حضرت است.[10] روایات زیادی برای دعا و درخواست ظهور ایشان از درگاه خداوند وارد شده است.[11] یکی از زمان هایی که برای دعا در حقّ امام زمان عجّل الله فرجه سفارش اکید شده است - به خصوص در شب های آن - ماه مبارک رمضان است (مکیال المکارم، موسوی، ج2، ص59)؛ چراکه این ماه، بهار دعا کردن است.
چنانکه با مراجعه به ادعیه نورانی این ماه شریف، به مواردی برمی خوریم که به وضوح به وجود امام عصر عجّل الله فرجه اشاره دارد؛ دعای شریف افتتاح از آن جمله است که در آن به برخی ویژگی های یاران امام زمان عجّل الله فرجه در قالب دعا اشاره شده است و از خود آن حضرت توصیه به خواندن این دعا شده است. در فرازهای پایانی این دعا ما از خداوند ظهور آن حضرت و تشکیل دولت کریمه اش را خواستاریم: «اللَّهُمَّ إِنَّا نَرْغَبُ إِلَيْكَ فِي دَوْلَةٍ كَرِيمَةٍ تُعِزُّ بِهَا الْإِسْلامَ وَ أَهْلَهُ وَ تُذِلُّ بِهَا النِّفَاقَ وَ أَهْلَهُ...» (مفاتیح الجنان، قمی، دعای افتتاح).
همچنین، از اعمال وارد شده در این ماه مخصوصاً در شب های قدر، خواندن دعای سلامتی امام مهدی عجّل الله فرجه «اللَّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الحُجَةِ بنِ الحَسَن...» است (ر.ک: همان، اعمال مخصوص شب بیست و سوّم). یکی از دعاهای سفارش شده بعد از نمازهای واجب دعای حج است که در آن آرزوی شهادت را زیر پرچم پیامبر صلّی الله علیه و آله و در کنار حضرت مهدی عجّل الله فرجه می کنیم: «... وَاَسْئَلُكَ اَنْ تَجْعَلَ وَفاتي قَتْلاً في سَبيلِكَ تَحْتَ رايَةِ نَبِيِّكَ مَعَ َاوْلِيآئِكَ، وَاَسْئَلُكَ اَنْ تَقْتُلَ بي اَعْدآئَكَ وَاَعْدآءَ رَسُولِكَ...» (همان، اعمال مشترک ماه رمضان) شیعیان می توانند با خواندن این ادعیه وجود خود را به امام زمان عجّل الله فرجه پیوند دهند.
 
یکی از زمان هایی که برای دعا در حقّ امام زمان عجّل الله فرجه سفارش اکید شده است ماه مبارک رمضان است.

2- 1 -3- تلاوت قرآن
یکی از بهترین اعمال در ماه رمضان، تلاوت قرآن است. ثواب تلاوت یک آیه در این ماه همچون ختم قرآن در دیگر ماه هاست (روضه الواعظین، نیشابوری، ج2، ص346). شایسته است منتظران اهتمام بیشتری به تلاوت قرآن در این ماه داشته باشند و ثواب تلاوت آن را به وجود مقدّس امام زمان عجّل الله فرجه هدیه کنند و با این کار خود را شایسته همنشینی جاودان با آن کنند. چراکه امام موسی کاظم علیه السّلام در فضیلت کسی که ثواب قرائت و ختم قرآن را به پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السّلام، هدیه کند، فرموده اند: «پاداش تو این است که در روز قیامت با آن ها خواهی بود»[12] این عمل فرصت خوبی برای برقراری ارتباط معنوی با قرآن ناطق – امام زمان عجّل الله فرجه - است.
2- 2- توجه به نظارت امام زمان عجّل الله فرجه بر مقدّرات شیعه
مطابق روایات، تقدیرات یکساله ما در شب قدر به امضای امام زمان عجّل الله فرجه می رسد؛ زیراکه ایشان ناظر بر اعمال ما هستند. لذا در شب قدر نیز مقدّرات یکساله شیعیان بر ایشان عرضه می شود تا پس از دعای خیر حضرت، فقط سرنوشت نیک در انتظار شیعه باشد. اصولاً آگاهی از این موضوع، ما را بر مراقبت از نیّت ها و اعمال خود و کسب خشنودیش ترغیب می کند و رابطه معنوی ما با امام زمان عجّل الله فرجه را استوار می کند؛ زیرا وقتی بدانیم که اعمال ما بر حجّت خدا عرضه می شود و جلب رضایت امام زمان عجّل الله فرجه برایمان دغدغه باشد، دیگر خود را به پرتگاه گناه نزدیک نخواهیم کرد، چه برسد به انجام آن و تلاش می کنیم رضایت حضرت را به دست آوریم. (برای اطلاع ر.ک: عرضه اعمال بر امام زمان عجّل الله فرجه، مائده رضایی، سایت رضوان علم).

2 -3- خودسازی
طبق آیات قرآن، رسیدن به سعادت حقیقی تنها با پاکسازی روح از رذایل و کسب فضائل میسّر است (شمس:11-10). اکنون که در زمانه غیبت آخرین حجّت الهی به سر می بریم چه بسا ضرورت خودسازی مضاعف باشد؛ زیرا منتظر به کسی اطلاق می شود که وجود خود را از ارتکاب گناهان مبرّا کند تا لیاقت حضور در صف یاران امام زمان عجّل الله فرجه را پیدا کند. در برخی روایات نیز به این ویژگی مهم اشاره شده است. امام صادق علیه السّلام در کلامی می فرمایند: «هر که دوست دارد از یاران قائم عجّل الله فرجه باشد، باید منتظر باشد در حالی که اعمال و رفتارش در حال انتظار با تقوى و اخلاق نيكو توأم شود» (الغيبة نعماني، ص200).
 
منتظر به کسی اطلاق می شود که وجود خود را از ارتکاب گناهان مبرّا کند تا لیاقت حضور در صف یاران امام زمان عجّل الله فرجه را پیدا کند.

حال باید دید چگونه می توان به این خصلت رسید؟ ماه رمضان ماه خودسازی است. قرآن هدف از روزه را رسیدن به تقوا می داند (بقره:183). تقوا به معنای خودداری از انجام گناهان است.[13] ماه رمضان فرصت مناسبی برای تهذیب نفس و دوری از گناهان است. وقتی حضرت علی علیه السّلام از پیامبر صلّی الله علیه و آله در مورد بهترین کار ماه رمضان پرسید؟ پیامبر صلّی الله علیه و آله پاسخ داد: «الْوَرَعُ‏ عَنْ‏ مَحَارِمِ‏ اللَّهِ؛ دوری از گناهان» (امالی، ابن بابویه، ص95). بر این اساس، این ماه گرانقدر فرصت بی بدیلی برای شیعیان و محبّان حضرت حجّت عجّل الله فرجه است تا با مزّین کردن وجود خود به کمالات انسانی زمینه فراهم کردن ظهور را بیش از گذشته فراهم کنند و شایستگی درک حضور در محضر پیشوای دوران را کسب کنند.

2 -4- تأکید بر صبر و شکیبایی
یکی از فضائل اخلاقی منتظران واقعی و از تکالیف شیعیان در دوران غیبت و نیز از صفات بارز یاران امام زمان عجّل الله فرجه، صبر و شکیبایی کم نظیر آنها است (مکیال المکارم، همان، ص342). در دوران غیبت، فتنه ها و گرفتاری های زیادی رخ می دهد و دین دار بودن امری سخت می شود، شبهات گمراه کننده و فشارهای مخالفان اسلام و تشیّع بر شیعیانِ چشم انتظار وارد می شود، بدعت، نفاق، دین فروشی، تفرقه و دنیازدگی به اوج خود می رسد؛ از این رو حفظ اعتقادات و فرونرفتن در محیط آلوده زمان، از وظایف منتظران است (وظایف شیعیان، سیّدنژاد، ص164). لذا مؤمنین باید از خداوند بخواهند که ایشان را به صبر کردن در برابر انواع امتحانات توفیق دهد. ماه رمضان فرصت خوبی برای تمرین این صفت است؛ چراکه از برکات روزه داری و مقابله با هوای نفس و نخوردن و نیاشامیدن، تقویت صبر است.
 
یکی از فضائل اخلاقی منتظران واقعی صبر و شکیبایی کم نظیر آن ها است. ماه رمضان فرصت خوبی برای تمرین این صفت است.

2 -5- صدقه دادن برای سلامتی امام زمان عجّل الله فرجه
یکی از مشخصه های منتظران در عصر غیبت، صدقه دادن برای سلامتی آن حضرت است. گر چه حفظ وجود امام زمان عجّل الله فرجه به مشیّت الهی است، ولی تصدّق یکی از اسباب آن است. صدقه دادن برای آن حضرت، علاوه بر پیوند معنوی انسان با حجّت خدا، مایه سلامتی خود و دفع ناگواری ها و شداید خواهد بود. بنا به فرموده امام رضا علیه السّلام؛ هنگام افطار ماه رمضان، از بهترین زمان های صدقه دادن است.[14] شایسته است منتظران صدقات خود را به نیت سلامتی و فرج امام زمان عجّل الله فرجه بدهند. البته صدقه تنها در پول خلاصه نمی شود بلکه دامنه وسیعی دارد و بسیاری از اعمال صالح را شامل می شود.[15]
 
یکی از مشخصه های منتظران در عصر غیبت، صدقه دادن برای سلامتی آن حضرت است.

3- تبلیغ و دعوت عمومی
یکی از وظایف منتظران، شناخت امام زمان عجّل الله فرجه [16] و شناساندن ایشان به دیگران و دعوت مردم به سوی آن حضرت است (مکیال المکارم، همان، ص326). دلیل این دعوت، همان دلایل امر به معروف است که در آیات و روایات آمده است. لذا اگر کسی منتظر امام زمان عجّل الله فرجه است باید دعوت کننده به سوی خدا باشد و سبیل ِ«الله» را به مردم نشان دهد (اعراف:134)؛ از طرفی ماه رمضان فرصت مناسبی برای تبلیغ و ترویج آموزه های دین است و متولّی این امر بر عهده منتظران است که در اماکن مختلف به معرّفی امام زمان عجّل الله فرجه به سایرین بپردازند.

4- وحدت و همدلی

یکی از ویژگی های منتظران وحدت آن هاست؛ زیرا آنان هدف واحدی دارند. امام مهدی عجّل الله فرجه می فرماید: «اگر شیعیان ما – که خداوند آنان را در راه اطاعتش یاری دهد- در وفای پیمانی که از ایشان گرفته شده، یکدل و مصمّم باشند؛ البته نعمت دیدار، از آنان به تأخیر نمی افتد» (الاحتجاج، طبرسی، ج2، ص499). از طرفی، جلوه هایی از وحدت و همدلی را در ماه رمضان شاهد هستیم. آنجا که مؤمنین روزه دار در اماکن مقدّس همچون امام زادگان و مساجد برای انجام نماز جماعت و تلاوت قرآن و اطعام فقرا و یا عموم روزه داران جمع می شوند؛  همین حضور، در همدلی هرچه بیشتر آنان تأثیرگذار است. بنابراین باید از ظرفیت این ماه برای وحدت هرچه بیشتر استفاده کرد.
 
ماه رمضان فرصت مناسبی برای تبلیغ و ترویج آموزه های دین امام زمان عجّل الله فرجه توسط منتظران است.

نتیجه:
در احاديث فضیلت و ثواب زیادی براي انتظار ظهور و منتظران حقیقی بيان شده است و انتظار ظهور از سبب پذیرش و قبولی اعمال دانسته شده است. بررسی روایاتِ صفات منتظران حقیقی و وظایف روزه داران در ماه رمضان نشان می دهد بین این دو شباهت های زیادی وجود دارد و ماه رمضان فرصت ویژه ای برای شیعیان است تا با اعمال عبادی مخصوص، خودسازی، باور به نظارت حضرت بر مقدّرات، معرفی ایشان به دیگران و همدلی، خود را به صفات منتظران واقعی مزیّن کنند.
لذا بر ماست تا با ترک گناه و انجام اعمال شایسته به اصلاح خود و جامعه بپردازیم و زمینه را برای ظهور ایشان فراهم کنیم. در نهایت، با توجّه به اینکه مناسبت های مذهبی دیگری چون حج، اعیاد، محرّم و... در تمرین انتظار ظهور امام عصر عجّل الله فرجه نقش دارند مناسب است پژوهشگران، مقالاتی کاربردی در این زمینه تألیف کنند.


فهرست منابع:
* قرآن کریم.
* مفاتیح الجنان.
- إعلام الورى بأعلام الهدى‏، طبرسى، فضل بن حسن‏، مقدّمه نويس: حسن خرسان،‏ دارالكتب الإسلامية، تهران، 1390ق.
- الإحتجاج على أهل اللجاج‏، طبرسى، احمد بن على‏، مصحّح: محمدباقر موسوى خرسان، مشهد، المرتضى‏، 1361ش‏.
- الأمالي، ابن بابويه، محمّد بن على‏، تهران، كتابچى، 1376ش‏.
- الدّعوات، قطب الدين راوندى، سعيد بن هبة الله‏، قم، مدرسه امام مهدى عجّل الله فرجه، 1407ق‏.
- الغیبه، نعمانی، محمّد بن ابراهیم، محقّق: علی اکبر غفاری، تهران، مکتبه الصدوق، 1397ق.
- الفصول المهمّة في معرفة الائمّة، ابن صباغ، على بن محمّد، قم، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، 1422ق.
- الکافی، كلينى، محمّد بن يعقوب‏، محقّق/ مصحّح: علی اکبر غفاری و محمّد آخوندى، تهران، دارالكتب الإسلامية، 1407ق.
- انتظار فرج (سلسله درس های مهدویت حلقۀ دهم)، بنی هاشمی، سیّد محمّد، تهران، منیر، 1389ش.
- بحارالانوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السّلام، مجلسی، محمّدباقر، بی جا، داراحیاء التراث العربی، بی تا.
- تحف العقول‏، ابن شعبه حرانى، حسن بن على‏، محقّق/ مصحّح: غفارى، على اكبر، قم، جامعه مدرّسين‏، 1363ق‏.
- تفسير نمونه‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهران، دارالكتب الإسلامية، 1371ش.
- روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، فتال نيشابورى، محمّد بن احمد، قم، رضی، 1375ش‏.
- عيون أخبار الرّضا عليه السّلام‏، ابن بابويه، محمّد بن على‏، محقّق/ مصحّح: مهدى لاجوردى، ‏تهران، نشر جهان‏، 1378ق‏.
- فضائل الأشهر الثلاثة، ابن بابويه، محمّد بن على‏، محقّق/ مصحّح: غلامرضا عرفانيان يزدى، قم، كتاب فروشى داورى‏، 1396 ق‏.
- کمال الدّین و تمام النّعمه، ابن بابویه، محمّد بن علی، تصحيح و تعليق: على‏اكبر غفارى، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1359ش.
- كفاية الأثر في النصّ على الأئمة الإثني عشر، خزاز رازى، على بن محمّد، محقّق/ مصحّح: عبد اللطيف‏ حسينى كوه كمرى، قم، بیدار، 1401ق‏.
- لغت نامه دهخدا، دهخدا، علی اکبر، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377ش.
- مکیال المکارم در فوائد دعا برای حضرت قائم عجّل الله فرجه، موسوی اصفهانی، سیّد محمّدتقی، ترجمه مهدی حائری قزوینی، قم، مسجد جمکران، 1385ش.
- موعودنامه: فرهنگ الفبایی مهدویت، تونه ای، مجتبی، قم، میراث ماندگار، 1385ش.
- وظایف شیعیان در زمان غیبت امام زمان عجّل الله فرجه، سیّدنژاد، سیّد رضی، قم، تهذیب، 1385ش.
- عرضه اعمال بر امام زمان عجّل الله فرجه، رضایی، مائده، سایت رضوان علم.


-----------------------------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1 . منتظر واقعی کسی است که به وظایف شیعه بودن عمل کند.
2 . برای اطلاع از وظایف شیعیان در عصر غیبت امام زمان عجّل الله فرجه به بخش هشتم از کتاب مکیال المکارم (در فوائد دعا برای حضرت قائم عجّل الله فرجه)، تألیف آیت الله سیّد محمّدتقی موسوی اصفهانی مراجعه کنید.
3 . برای اطلاع از اعمال ماه رمضان به کتاب مفاتیح الجنان، تألیف عباس قمی فصل سوم از باب دوم و برای اطلاع از مراقبت های ماه رمضان به فصل نهم از کتاب المراقبات، تألیف مرحوم میرزا جوادآقا ملکی تبریزی مراجعه کنید.
4 . در روایتی از امام سجاد علیه السّلام، پاداش هزار شهید برای منتظران ذکر شده است. قَالَ سَيِّدُ الْعَابِدِينَ علیه السّلام: «مَنْ ثَبَتَ عَلَى وَلَايَتِنَا فِي غَيْبَةِ قَائِمِنَا أَعْطَاهُ اللَّهُ أَجْرَ أَلْفِ شَهِيدٍ مِثْلِ شُهَدَاءِ بَدْرٍ وَ أُحُدٍ» (بحار الأنوار، همان، ص125).
5 . «مُخَاصِمٍ يَسْأَلُ عَنِ الدِّينِ الَّذِي يُقْبَلُ فِيهِ الْعَمَلُ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ عليه السّلام:... وَ انْتِظَارُ قَائِمِنَا...» (الکافی، کلینی، ج2، ص23).
6 . ... عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السّلام أَنَّهُ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ أَ لَا أُخْبِرُكُمْ بِمَا لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الْعِبَادِ عَمَلًا إِلَّا بِهِ... وَ الِانْتِظَارُ لِلْقَائِمِ‏ عليه السّلام (الغیبه، نعمانی، ص200).
7 . مستندات روایی، در ادامه ذیل هر عنوان آورده می شود.
8 . منظور از عبادت در اینجا مناجات، نماز شب و سجده های طولانی آنان است.
9 . ... عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام قَالَ: «رِجَالٌ لَا يَنَامُونَ اللَّيْلَ لَهُمْ دَوِيٌّ فِي صَلَاتِهِمْ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يَبِيتُونَ قِيَاماً عَلَى أَطْرَافِهِمْ وَ يُصْبِحُونَ عَلَى خُيُولِهِمْ رُهْبَانٌ بِاللَّيْلِ لُيُوثٌ بِالنَّهَارِ هُمْ أَطْوَعُ لَهُ مِنَ الْأَمَةِ لِسَيِّدِهَا كَالْمَصَابِيحِ كَأَنَّ قُلُوبَهُمُ الْقَنَادِيلُ وَ هُمْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ مُشْفِقُونَ» (مجلسی، همان، ص308).
10 . ر.ک: کتاب مکیال المکارم در فوائد دعا برای حضرت قائم عجّل الله فرجه، تألیف آیت الله سیّد محمّدتقی موسوی اصفهانی.
11 . مرحوم موسوی همدانی در کتاب مکیال المکارم، 41 زمان مختلف برای دعا کردن ذکر کرده است و برای هرکدام شواهدی آورده است. ر.ک: همان، ج2، بخش ششم.
12 . قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمُغِيرَةِ قُلْتُ- لِأَبِي الْحَسَنِ مُوسَى علیه السّلام إِنَّ أَبِي سَأَلَ جَدَّكَ ع عَنْ خَتْمِ الْقُرْآنِ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ فَقَالَ لَهُ جَدُّكَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ قَالَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ جَدُّكَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ لَهُ أَبِي نَعَمْ قَالَ مَا اسْتَطَعْتَ فَكَانَ أَبِي يَخْتِمُهُ أَرْبَعِينَ خَتْمَةً فِي شَهْرِ رَمَضَانَ ثُمَّ خَتَمْتُهُ بَعْدَ أَبِي فَرُبَّمَا زِدْتُ وَ رُبَّمَا نَقَصْتُ عَلَى قَدْرِ فَرَاغِي وَ شُغُلِي وَ نَشَاطِي وَ كَسَلِي فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الْفِطْرِ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ ص خَتْمَةً وَ لِعَلِيٍّ ع خَتْمَةً وَ لِفَاطِمَةَ ع أُخْرَى ثُمَّ لِلْأَئِمَّةِ ص حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَصَيَّرْتُ لَكَ وَاحِدَةً مُنْذُ صِرْتُ فِي هَذِهِ الْحَالِ فَأَيُّ شَيْ‏ءٍ لِي بِذَلِكَ قَالَ فَإِنَّ لَكَ بِذَلِكَ أَنْ تَكُونَ مَعَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ فَلِي بِذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ (روضة الواعظين و بصيرة المتعظين، ج‏2، ص341).
13 . «تقوا» در اصل از ماده «وقايه» به معنى نگهدارى يا خويشتن دارى است و به تعبير ديگر يك نيروى كنترل درونى است كه انسان را در برابر طغيان شهوات حفظ مى‏كند و در واقع نقش ترمز نيرومندى را دارد كه ماشين وجود انسان را در پرتگاه ها حفظ و از تندروي هاى خطرناك، باز مى‏دارد (تفسیر نمونه، مکارم، ج1، ص79).
14 . ... عَنْ أَبِي الْحَسَنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا علیه السّلام قَالَ: «مَنْ تَصَدَّقَ وَقْتَ إِفْطَارِهِ عَلَى مِسْكِينٍ بِرَغِيفٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذَنْبَهُ وَ كَتَبَ لَهُ ثَوَابَ عِتْقِ رَقَبَةٍ مِنْ وُلْدِ إِسْمَاعِيلَ» (فضائل الأشهر الثلاثة، همان، ص96).
15 . وَ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلّی الله علیه و آله أَنَّهُ قَالَ:‏ «إِنَّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ صَدَقَةً قَالَ رَجُلٌ‏مَنْ يُطِيقُ ذَلِكَ قَالَ صلّی الله علیه و آله إِمَاطَتُكَ‏ الْأَذَى‏ عَنِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ وَ إِرْشَادُكَ‏ الرَّجُلَ إِلَى الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ وَ عِيَادَتُكَ الْمَرِيضَ صَدَقَةٌ وَ أَمْرُكَ بِالْمَعْرُوفِ [صَدَقَةٌ] وَ نَهْيُكَ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ وَ رَدُّكَ السَّلَامَ صَدَقَةٌ» (الدّعوات، راوندی، ص98).
16 . بنابر روایات، هرکس که امام زمان عجّل الله فرجه خود را نشناسد به مرگ جاهلی مرده است. «مَنْ مَاتَ وَ لَمْ يَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً» (كفاية الأثر، رازی، ص296).

 



 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
 
امتیاز دهی
 
 

مطالب مرتبط

جایگاه فرزندآوری در زمینه سازی ظهور
  • 1397/2/4 سه‌شنبه جایگاه فرزندآوری در زمینه سازی ظهور
    انقلاب جهانی حضرت مهدی (عجّل الله فرجه)، نیاز به شرایطی دارد که با تحقّق تمام شرایط، امام ظهور می کند. یکی از آن شرایط، وجود یاران باتقوایی است که برای برپایی حکومت حضرت، همراه او باشند. لذا، با توجه به آیات و روایاتی که در بحث فرزندآوری و نیز شمار فراوان یاران امام عصر (عجّل الله فرجه) و صفات ممتاز آنان، وجود دارد شایسته....
تدبیرات الهی جهت استقرار عقل و عدل در عالم
شاخصه­ هایی برای تشخیص مدعیان دروغین
امام زمان عجل الله تعالی فرجه، جلوه جمال و جلال الهی
تمدن نوین اسلامی، تمدن مهدوی
  • 1392/11/20 يكشنبه تمدن اسلامی ، بستر سعادت و تکامل بشر تمدن نوین اسلامی، تمدن مهدوی
    مفهوم مهدویت، توجه به آینده و تشکیل حکومتی جهانی بر پایه عدالت و رهبری امام معصوم می باشد. مبنای فکری شیعه، ارائه سبک زندگی بر اساس مفهوم انتظار برای شکل گیری جامعه توحیدی مهدوی است. نمود عملی مفهوم انتظار بایستی در سبک زندگی آشکار گردد. منتظر واقعی باید از ویژگیهایی نظیر درک ضرورت انتظار، شناخت آن حضرت، محبت نسبت به ایشان و داشتن اخلاق اسلامی برخوردار باشد. جامعه ای که بر مبنای ویژگیهای تمدنی مهدوی باشد دارای شاخصه هایی همچون اجرای کامل قوانین و احکام اسلام، رفاه عمومی، امنیت ، احقاق حقوق مظلومان و گسترش علم و فرهنگ خواهد بود.
امام على(ع):امروز تنها عید کسى است که خداوند روزه‏اش را پذیرفته و شب زنده‏دارى‏اش را سپاس گزارده است . نهج البلاغه حکمت 428