مجله نورالهدی نوجوان
این روزها هرجا که حرف از فعالیتی اجتماعی باشد زنان حضوری پر رنگ دارند، از انتخابات تا تحصیل، از کرسی های آزاد اندیشی تا مسابقات، از آزمون های دانشگاه تا...
1396/11/19 پنجشنبه
زن ایرانی قبل و بعد از انقلاب

آن روزهای نه چندان دور
 این روزها هرجا که حرف از فعالیتی اجتماعی باشد زنان حضوری پر رنگ دارند، از انتخابات تا تحصیل، از کرسی های آزاد اندیشی تا مسابقات، از آزمون های دانشگاه تا مشاغل مختلف. اما سال های نه چندان دور زن در جامعه ایرانی نقش پررنگی نداشت، البته تعدادی از زنان در جامعه حضور داشتند اما برای این حضور یا به علت نسبت با خانواده سلطنتی بود یا زیر پا گذاشتن ارزش های مانند حجاب و عفاف و دین و خانواده. شاید باورش کمی سخت باشد زنانی که امروز به راحتی وارد مجلس می شوند و نماینده، وزیر یا وکیلند روزی حق رای نداشتند. در تدوین اولين قانون اساسي كشور و اعطاي حق راي به مردم، حقوق سياسي زنان ناديده گرفته شد و اين گروه از جامعه در رديف صغيران، ورشكستگان، مرتكبين قتل و سرقت و ... قرار گرفتند و از حق راي محروم شدند، قانون منع حق راى زنان تا سال 1341 به قوت خود باقى بود. اما محدودیت زن در حکومت پهلوی به همین جا ختم نمی شد، بارها و بارها خوانده و شنیده ایم که جایگاه زن قبل از انقلاب با جایگاه زن بعد از انقلاب بسیار متفاوت است، اما اینبار به سراغ زنان رفتیم تا خودشان قاضی ماجرا باشند، زنانی که یا خود در هوای پهلوی نفس کشیده اند یا اهل مطالعه ی تاریخند...

امنیت افسانه بود
منیژه خانم پا به سن گذاشته است، چین و چروک های صورتش حکایت از تجربه اش دارد، او می گوید: امنیت مهمترین هدیه انقلاب برای زن بود، ما در خانواده ای مرفه بزرگ شده بودیم، من چادری نبودم اما وقتی به خیابان می رفتم حتی در روز روشن حرف های رکیک زیادی می شنیدم، این روزها اگر جوانی مزاحم دختری شود دختر به پلیس پناه می برد اما آن روزها دژبان ها و سربازهایشان از همه ناپاک تر بودند، بعضی از سربازهای اجنبی آشکارا دختران  را بی عفت می کردند و کسی مواخذه شان نمی کرد، یک بار توی همین خیابان های منیریه چند سرباز مست دنبالم کردند، کاباره ها فراوان بود و بساط مشروب به راه، من می دویدم و فریاد می زدم اما کسی جرئت نداشت کمکم کند، توی کوچه مان آنقدر جیغ زدم که پدرم از راه رسید، درگیری شد اما من نجات پیدا کردم، آن روزها قدم زدن و ورزش کردن و تفریح زنان به راحتی و با حفظ حریم افسانه بود.

شاه پدرمان بود

مریم خانم باز نشسته آموزش و پرورش است، او سال های زیادی را صرف تربیت دختران این سرزمین کرده و می گوید: سواد مایه نجات انسان است، اما در دوران پهلوی غالب جامعه، خصوصا زنان تا پایان عمر بی سواد باقی می ماندند در حالی که الان کرسی بهترین دانشگاه های کشور توسط زنان و دختران تصاحب شده است و هیچ محدودیت آموزشی وجود ندارد، بانوان می توانند در هر سن و شرایطی که هستند درس بخوانند. دانشگاه های مجازی،کلاس های غیرحضوری، دروس خودخوان و.... . من روزهای مدرسه خود را خوب به یاد دارم، مدرسه مهد آموزش فساد و بی بند وباری بود. معلم ها با پوشش های زننده در کلاس حاضر می شدند، با معلم های مرد رابطه داشتند و از رابطه شان برای بچه ها می گفتند، اگر دانش آموزی حجاب داشت مسخره می شد، معلم دینی و قرآنمان صدای خوبی داشت، گاهی برایمان آواز می خواند، از شاه و فرح می گفت، به ما می گفت برای شاه که پدرتان است نامه بنویسید، اما بلد نبود دو خط  قرآن بخواند، همه را اشتباه تلفظ می کرد. آن روزها در مدارس ضدارزش ، ارزش بود.

هویت زن احیا شد
پریا دانشجوی ارشد تاریخ است، او مقالات زیاد نوشته و به قول خودش خوره کتاب های مرتبط با تاریخ ایران است او عقیده دارد: احیای هویت زن ثمره انقلاب است، در دوران پهلوی نگاه به زن مانند یک کالا بود، هرچه زن خوش رنگ و لعاب تر، هر چه بی حجاب تر، ارزشمند تر. اگر زنی عفت داشت و حجاب، اگر زنی به فکر خانواده اش بود با مشروب و رقص و ... بیگانه بود در جامعه جایگاهی نداشت. زنان سعی می کردند شبیه بهم باشند، در آرایش در پوشیدن لباس های فاخر. انگار زن خلاصه می شد در تن و جذابیت های ظاهری، پهلوی از  زنیّت زن و ویژگی های جسمانی او سوءاستفاده و زن را استثمار کرد. شاه مشاور جنسی داشت، حتی آنقدر بالهوس بود که از دیوار خانه ی دختران بالا می رفت، در تهران آن روزگار شایع بود که برای شبهای تنهایی شاه دختران زیبایی را شکار کرده و به دربار می برند، حتی تشکیلاتی وجود داشت که کارشان این بود خانم های شوهردار و دختران بخت برگشته و یا همسران و دختران کسانی را که می خواستند مقامی بگیرند، برای شاه بیاورند، متاسفانه این روزها هم زن به سمت فراموشی هویت خود گام بر می دارد، اما این به خواست خود اوست نه اقبال جامعه ارزشی، در جامعه ما زنان محجوب جایگاه ی بسیار بالایی دارند.

کمر به نابودی دین بسته بودند
مرضیه خانم روزهای انقلاب را خوب به یاد دارد، او می گوید: مادرم سال ها از خانه بیرون نرفت، پدرم از غصه دق کرد، می دانی دختر جان تو آن روزها را ندیده ای نمی دانی شنیدن اینکه شاه به مقدسات توهین می کند و مراسم عزاداری را ممنوع می کند چه دردی دارد، نمی توانستیم یک روضه برویم، نمی توانستیم چند قطره اشک برای امام حسین علیه السلام بریزیم، از مجلس گرفتن و نذری خبری نبود. حالا را نببین که زن ها به راحتی برای پیاده رویی اربعین می روند و همه تشویقشان می کنند، نبین که به راحتی در خانه مراسم پنج تن می گیرند. آن روزها کمر به کشتن دین بسته بودند. دختران من در حوزه علمیه درس می خوانند،خود من نیز مدتی دروس حوزوی خوانده ام. زنان و جامعه در علم  دین پیشرفت کرده اند، آن روزها قرآن‎شناسی، آشنایی با اهداف و تاریخ اهل بیت علیهم السلام و تحلیل درست از دین وجود نداشت و یا محدود به جامعه دیندار و مذهبی بود. از بعد از انقلاب تا امروز می بینیم که در کوچکترین روستاها  هم مبلغین دینی حضور دارند و حوزه علمیه، دارالقرآن، موسسات ، مراکز دینی، مدارس و مهدهای قرآنی فراوانی تأسیس شده است. شما ندیده ای ونمی دانی اما بهداشت زنان آن روزها صفر بود، مرگ و میر مادران باردار در وضع حمل و یا نوزادان آنقدر زیاد بود که عادی محسوب می شد، من خواهرم را سر نبودن پول کافی و امکانات، سر نبودن قابله و بسته بودن راه شهر از دست دادم. باید قدر نعمت هایمان را بدانیم که نمی دانیم.

جامعه زن ستیز نیست
ریحانه یک دختر امروزیست، دانشجوی پزشکی است و انقلاب را درک نکرده او می گوید: من روزهای انقلاب و خفقان را ندیده ام اما با تعریف های پدر و مادرم، آن چیز های که از عمه ها و خاله ها شنیده ام و در کتاب ها خوانده ام زندگی زن در آن دوره بسیار سخت بوده است، من باور دارم که زن و مرد باهم برابرند، نمی فهمم چطور می توان در جامعه ای زندگی کرد که در آن زنان طفیلی و دستِ دوم فرض می شوند و مردسالاری در آن بیداد می کند، شغل های دولتی که برای مردان بود، درس خواندن و خارج رفتن هم، دختران باید زود ازدواج می کردند و پشت هم بچه دار می شدند، اگر زنی بچه دار نمی شد همسرش او را ترک می کرد، زن هیچ پشتوانه مالی نداشت، حتی از کمترین حقوق خود هم بی اطلاع بود، یکی از اقوام تعریف می کند که یک روز به حد مرگ از همسرش کتک خورد، اما همسرش توانست با رشوه دادن به مسئول مربوطه زن را متهم کند، او می گوید موقع طلاق گرفتن نمی دانستم که نفقه دارم، که مهریه دارم. او به خاطر بی سوادی و عقب ماندگی از حقوقی که خدا برایش قرار داده بود محروم ماند ولی این روزها زنان آگاه شده اند، این روزها زنان همه جا هستند، هرچند که من از فضای فعلی هم رضایت صددر صد ندارم، اما باور دارم که بستر برای رشد وجود دارد، الان در رشته های فوق تخصصی در دانشگاه های علوم پزشکی کشور حدود ۱۸۰ نفر از اعضای هیات علمی را زنان تشکیل می دهند که این آمار در قبل از انقلاب در مجموع به ده نفر هم نمی رسید، از طرفی زنان این روزها به راحتی در رشته های ورزشی، هنری و علمی خود فعالیت می کنند، الان ۶۷ درصد ورودی به دانشگاه ها در اختیار زنان و دختران است.مردها حقوق زنان را باور کرده اند، البته من با استثنا کاری ندارم. اما جو جامعه دیگر زن ستیز نیست. زن خوار و خفیف نیست.

تفاوت در نگاه است
مهمترین تفاوت قبل و بعد از انقلاب نگاه جامعه و دولت مردان کشور به زن است، ما در دوران پهلوی با شاهی رو به رویم که معتقد است: عقل زنان به طور کلی ناقص تر از مردان است و مادر شاه در این باره می گوید: این حق پسرم بود که همسر و معشوقه را توأمان داشته باشد، اگر انسان شاه باشد و نتواند از پادشاهی خود لذت ببرد پس چه فرقی با یک رعیت ساده دارد.
اما بعد از انقلاب با رهبری روبه رو هستیم که بالاترین ارزش و جایگاه را برای زنان قائل است و باور دارد: زن مربى جامعه است، از دامن زن انسان ها پیدا مى شوند، مربى انسان ها زن است، سعادت و شقاوت کشورها بسته به وجود زن است، مبدأ همه سعادت ها از دامن زن بلند مى شود.
با مقایسه و تفکر در همین دو نگاه حتی اگر دوران پهلوی را درک نکرده باشیم متوجه می شویم که جایگاه زن در ایران امروز با جایگاه زن در ایران سال های نه چندان دور تفاوتی از زمین تا به آسمان دارد.
فاطمه دولتی


 
بازدید:258

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
مطالب مرتبط
مطالب مرتبط
اولین اسیرِ زن ایرانی
  • 1397/4/28 پنجشنبه اولین اسیرِ زن ایرانی
    بيستم مهرماه سال 1359 ساعت نه صبح دختر پرستاري كه فارغ التحصيل رشته مامايي بود، به همراه چهار تن از رزمنده ها به اسارت دشمن درآمد.
دختری برای همه ی زمان ها
  • 1397/4/23 شنبه دختری برای همه ی زمان ها
    می گویم تو دختری، تاج سری، چشم چراغ خانه ای، اصلا ببین چه روزی را برای تو قرار داده اند، روز تولدِ نورِ چشم امام کاظم علیه السلام، روزِ تولدِ بانوی پاکی ها، روزِ...
گوهر عفاف
  • 1397/4/22 جمعه گوهر عفاف
    این کتاب پژوهشی درباره حجاب می باشد.
شهید جواد محمدی
  • 1397/4/17 يكشنبه شهید جواد محمدی
    از همان روز اول زندگی با همسرش قرار گذاشتند هر قدمی که بر می دارند به خدا نزدیک تر شوند. همین هم شد که از...
مصداق حیا «زبان»
تعداد بازديد اين صفحه: 259