.
.

ارسال به دوستان
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 227094614
    تعداد بازدید این صفحه: 3073077
    در امروز: 74935

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
سه‌شنبه 30/9/1395

 سلامت جسم از منظر امام رضا (علیه السلام) (1)

غذایش را با نمک شروع می کرد.به خوردن نمک تشویق می کرد و می گفت که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به علی (علیه السلام) چنین فرموده است: «علی، نمک را فراموش نکن. نمک دوای هفتاد بیماری است...

«یَا أَیُّها الَّذِینَ آمَنُوا کُلُوا مِن طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُم»[1] بدن ابزار روح است برای شناخت و عبادت و خدمت؛
وسیله ای است که می تواند روح را در مسیر سعادت یاری دهد. توجه به سلامتی جسم، در ابعاد مختلف مادی و معنوی، کارایی این ابزار را افزایش می دهد. امام، هم به سلامت جسم خودش اهمیت می‌ داد و هم تأثیر رعایت بهداشت بر سلامت و سعادت روح را به همه یاد آور می ‌شد و در این ‌باره فرهنگ ‌سازی می کرد.
 
بهداشت دهان و دندان
وقتی در یک‌ سوم آخر شب برای نماز شب بر می ‌خاست، پس از ذکر تسبیح و حمد و استغفار، مسواک
می ‌زد.[2] بهترین وسیله را برای مسواک ‌زدن، تارچۀ اراک[3] می دانست و می فرمود: «چنانچه به اندازه باشد، دندان‌ ها را برق می‌ اندازد، دهان را خوش ‌بو می ‌سازد، لثه را تقویت می کند و در برابر پوسیدگی مفید خواهد بود؛ اما استفادۀ زیادیِ آن، مینای دندان‌ ها را نازک و آن‌ ها را لَق می کند و ریشۀ آن‌ ها را هم سست خواهد کرد.»[4] برای سفید شدن دندان می فرمود: «مقداری نمک بسیار سفید بر دارید و نرم بسایید و با آن، مسواک بزنید.»[5] از اجداد شریفش نقل می کرد که امیر مؤمنان (علیه السلام) به فرزندانش دستور می‌ داد: «هر وقت مسواک زدید، اگر خواستید آب بنوشید، اول سه بار مضمضه اش کنید»؛[6] یعنی آب را در د هان بچرخانید و دور بریزید.
برای جلوگیری از فاسد شدن دندان ضروری می دانست: «هر کس می‌خواهد دندان‌ هایش فاسد نشود، حتماً هرگاه شیرینی می ‌خورد، پس از آن قطعه ‌نانی هم بخورد.»[7] توصیه می کرد پس از غذا، دهانمان را با گیاه سُعد بشوییم و دندان‌ هایمان را با آن تمیز کنیم. این کار را سبب استحکام دندان‌ ها می دانست.[8]
 
امام رضا (علیه السلام) به سلامت جسم خودش اهمیت می‌ داد و تأثیر رعایت بهداشت بر سلامت و سعادت روح را به همه یاد آور می ‌شد.

بهداشت بدن
بدن انسان را مملکتی مجسم می کرد که: قلب در آن پادشاه است؛ رگ‌ های بدن و مغز، کارگران آن‌ هستند؛ خانۀ آن پادشاه، قلب انسان است و سرزمین آن پادشاه، بدن انسان. دست‌ ها و پاها و چشم‌ ها و لب‌ ها و زبان و گوش‌ ها نیز یارانش هستند.[9] به‌ نظرش، حمام ‌رفتن باعث اعتدال بدن می شود: «حمام چرک را می برد، رگ ‌و پِی را نرم می ‌سازد، اندام‌ های بزرگ را تقویت می کند و مواد زائد و عفونت‌ ها را هم از بین می برد.»[10] شیعیان را به رعایت آداب و مستحبات روز جمعه فرا می ‌خواند: شست ‌و شوی سر و صورت با خطمی،[11] ناخن ‌گرفتن، کوتاه ‌کردن سبیل، عطر زدن و... .[12] آموزش می‌ داد: «روز چهار شنبه حمام بروید و روز سه ‌شنبه ناخن بگیرید. روز پنجشنبه حجامت کنید و روز جمعه خود را خوش ‌بو سازید.»[13]
 
بهداشت محیط
امام بر این باور بود که جارو زدن ورودیِ خانه رزق ‌و روزی را به آن خانه می آورد.[14]
 
خوردنی‌ ها
نخود
نخود پخته را پیش از غذا و پس از آن می‌ خورد و می فرمود: «نخود پخته برای درد کمر خوب است.»[15]
 
خرما
به خرما خیلی علاقه داشت و با اشتیاق میل می کرد. نقل می کرد: «جدم رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) و اجدادم همه خرما دوست بودند. شیعیان ما هم چون از سرشت ما آفریده شده اند، خرما دوست دارند.»[16]
 
به فرموده امام رضا (علیه السلام) جارو زدن ورودیِ خانه، رزق و روزی را به آن خانه می آورد.

نمک
غذایش را با نمک شروع می کرد.[17] به خوردن نمک تشویق می کرد و می گفت که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به علی (علیه السلام) چنین فرموده است: «علی، نمک را فراموش نکن. نمک دوای هفتاد بیماری است.»[18]
 
سبزی
همراه غذا سبزی می ‌خورد.[19] بهترین سبزی‌ ها در نظرش، کاسنی[20] و کاهو بود.[21] پای سفره ای که در آن سبزی نبود، نمی ‌نشست.[22]
 
سویق
سویق[23] را خوراکی خوب معرفی می کرد و می ‌افزود: «اگر گرسنه باشید، سیرتان می کند و اگر سیر باشید، غذایتان را هضم خواهد کرد.»[24]
 
کُندر
سفارش می کرد کُندر زیاد بخوریم و آن را در دهان بگذاریم و بجویم؛ چرا که بلغم[25] را پاک می کند و معده را تمیز و عقل را استوار و غذا را زود هضم.[26]
 
کدو
در قرآن کریم در داستان یونس پیامبر (علیه السلام)، از «شجرۀ یقطین» اسم برده شده است.[27] منظور از آن را کدو می دانست[28] و به نقل از امیر مؤمنان (علیه السلام) می فرمود: «خوردن کدو را فراموش نکنید؛ چون عقل را زیاد می کند.»[29] به پخت کدو سفارش می کرد: «کدو دلِ اندوهگین را آرام می کند.»[30]
 
برای مشاهده مطلب بعدی اینجا کلیک کنید.
 
 منبع: کتاب بر مدار آفتاب؛ ترسیم زندگی بر مدار حیات رضوی، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی


------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
[1]. بقره: ۱۷۲: «اى کسانى که ایمان آورده ‏اید، از نعمت ‌هاى پاکیزه‏ اى که به شما روزى داده ‏ایم، بخورید.»
[2]. سید محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ص۲۲۳.
[3]. »اَراک» درختی است که در عربی »شجر السواک» نام دارد و در فارسی «درخت مسواک». در تقسیم‌ بندی گیاهان از گروه «سالوادور» (Salvadoraceae)  به ‌شمار می ‌آید و نام علمی ‌اش «سالوادورا پرسیکا»(Salvadora Persica)  است. درخت اراک، همانند درخت انار، ارتفاع کم و برگ ‌های پهن و همواره سبز دارد. چوبش سست و خاردار است و گل ‌هایش سفید یا سرخ‌ رنگ. میوه ‌ای خوشه ‌ای مانند انگور و سبز رنگ می‌ دهد که اندکی تلخ است. در طب سنتی، از میوه و برگش برای درمان بسیاری دردها بهره می ‌برند و از شاخه ‌اش چوب مسواک می‌ گیرند.
[4]. محمد بن باقر مجلسی، بحار الانوار، ج‌۵۹، ص۳۱۷.
[5]. محمد بن باقر مجلسی، بحار الانوار، ج‌۵۹، ص۳۱۷.
[6]. حسن بن فضل طبرسی، مکارم الأخلاق، ص۱۵۳.
[7]. منسوب به علی بن موسی الرضا (علیه السلام)، طب الامام الرضا (علیه السلام)، ص۲۹.
[8]. حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص۱۹۱.
[9]. محمد بن باقر مجلسی، بحار الانوار، ج‌۵۹، ص۳۱۰؛ منسوب به علی بن موسی الرضا (علیه السلام)، طب الامام الرضا (علیه السلام)، ص۱۰.
[10]. منسوب به علی بن موسی الرضا (علیه السلام)، طب الامام الرضا (علیه السلام)، ص۲۹.
[11]. گیاهی است از رستۀ خبّازیات (پنیرکیان) که ساقۀ بلند و برگ‌ های پهن و گل‌ های شیپوری به‌ رنگ ‌های سرخ و سفید دارد. اصل این گیاه از خاورمیانه است. گیاهی است دیگر از همین تیره که در مکان ‌های مرطوب می‌ روید و فواید و خواص پزشکی دارد و از آن به ‌عنوان داروی ملَین استفاده می‌ شود (نک: فرهنگ لغت عربی‌ فارسی المعانی).
[12]. حسین ‌بن ‌محمد تقی نوری، مستدرک الوسائل، ج۱، ص۴۱۴.
[13]. محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج۱، ص۲۷۹.
[14]. محمد بن باقر مجلسی، بحار الانوار، ج‌۷۳، ص۱۷۶.
[15]. همان، ج۶۳، ص۲۶۳.
[16]. همان، ج۴۹، ص۱۰۳.
[17]. احمد‌ بن ‌محمد ‌بن ‌خالد برقی، المحاسن، ص۴۸۷.
[18]. محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج‌۲، ص۴۲.
[19]. حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص۱۷۶.
[20]. کاسنی دو گونۀ دشتی و باغی دارد و خود بر دو نوع است: برگ ‌نازک و برگ‌ پهن. کاسنی حکم کاهو را دارد (نک: القانون فی الطب، ص۶۸).
[21]. سعید‌ بن ‌هبة الله قطب ‌الدین راوندی، الدعوات، ص۱۵۹.
[22]. حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص۱۷۶.
[23]. قاووت یا پوره.
[24]. عزیز الله عطاردی، مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج‌۲، ص۳۳۴.
[25]. یکی از خلط ‌های چهارگانه (اخلاط اربعه) در طب اخلاطی بوده است. طبیبان سنتی معتقد بودند این خلط، طبعی سرد و مرطوب دارد و مصرف زیاد خوراکی ‌های سردی ‌بخش باعث تضعیف این خلط در بدن می ‌شود.
[26]. محمد بن باقر مجلسی، بحار الانوار، ج‌۶۳، ص۴۴۴.
[27]. صافات: ۱۴۶: «وَ أَنْبَتْنا عَلَیهِ شَجَرَة مِنْ یقْطینٍ» (و بوتۀ کدویی بر او رویاندیم [تا در سایۀ برگ‌ های پهن و مرطوبش آرامش یابد.])
[28]. احمد‌ بن ‌محمد ‌بن ‌خالد برقی، المحاسن، ص۵۲۰.
[29]. محمد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق)، عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج‌۲، ص۳۶.
[30]. عزیز الله عطاردی، مسند الامام الرضا (علیه السلام)، ج‌۲، ص۳۴۷.
 
بازدید: 881
کلید واژه ها:
سلامت جسم , امام رضا (علیه السلام) , بهداشت دهان 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
سبک زندگی رضوی (بهداشت دهان)
چگونه بخوریم؟
همه چیز به قلب سلیم تو بستگی دارد
حجاب، زندگیست
حیات طیبه چطور تحقق پیدا می کند؟
ارسال نظر
ارتباط با ما
نشانی: مشهد مقدس، حرم مطهر امام رضا علیه السلام، صحن جامع رضوی، ایوان غربی
تلفن: 32212008-051
فکس: 32003552-051
صندوق پستی: 91735/517
ایمیل: razavi@aqr.ir