خدمات

سایت فرهنـگی تبلیـغی حـرم مطهـر رضـوی

ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 178943510
    تعداد بازدید این صفحه: 808905
    در امروز: 140641

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
سه شنبه 17/6/1394
 

  بهشت در بهشت (رواق دارالسلام)

شالوده رواق دارالسلام را گوهرشاد خاتون در دو طبقه بنا نهاد. سالها پیش بخش بالایی رواق مدتی برای آسایشگاه خادمان اختصاص داشت.در سال ‏های 1334 تا 1338 به همت مرحوم دکتر سید فخرالدین آسایشگاه فراشان را به جای دیگری بردند و سقف میانی را برداشتند و به رواق تبدیل کردند  


در سمت جنوب بارگاه رضوی رواقی زیبا و باشکوه رواق دارالسلام قرار دارد. در لغت دارالسلام را " بهشت " می گویند.این رواق از سوی غرب با در زرین نفیسی به رواق دارالحفاظ و از شمال با دو راهرو به گنبد حاتم خانی و از سمت شرقی با درِ طلای نفیس دیگری به رواق دارالسرور می پیوندد. طول رواق 20 متر، عرض آن 10 متر و ارتفاع آن به 5/9 متر می رسد که در مجموع با فضاهای جانبی 227 متر مربع مساحت دارد. کف دارالسلام با مرمر به زیبایی نقش بندی و سنگ فرش شده است. در ازاره های رواق تا ارتفاع 65 /1 پوشیده شده از سنگ مرمر یشمی دیده می شود. دیوارها و سقف بنا به سبک زیبایی رسمی بندی شده اند که چشمۀ اصلی سقف را در سه بخش احاطه کرده اند.بالای ازاره کتیبه ای است به عرض 30 سانتیمتر که به خط نستعلیق بر آن حجاری شده است. وجود یکی از قدیمی ترین لوسترهای کریستالی نفیس و درخشان حرم مطهر با عمر 200 ساله در رواق دارالسلام، بر عظمت و شکوه این رواق افزوده است .


شالوده این رواق را گوهرشاد خاتون در دو طبقه بنا نهاد. سالها پیش بخش بالایی رواق مدتی برای آسایشگاه خادمان اختصاص داشت که به گنبد اپک میرزا شناخته می شد و طبقه پایینی آن، انبار فرش بود که به آن " تحویل خانه" می گفتند. در سال های 1334 تا 1338 به همت مرحوم دکتر سید فخرالدین شادمان که نیابت تولیت وقت را بر عهده داشت، برای بزرگ کردن محل زائران تغییراتی در آن ایجاد کردند. آسایشگاه فراشان را به جای دیگری بردند و سقف میانی را برداشتند و به رواق تبدیل کردند. در اسناد آستان قدس ذکر کرده اند که پس از اینکه ساخت محل کامل شد و به صورت رواقی درآمد، نام آن را دارالسلام گذاشتند و بعدها هم با تغییراتی در اطراف رواق، آن را بزرگتر کردند. در سال 1346 در زمان نیابت تولیت باقر پیرنیا، قسمت هایی از رواق به دست هنرمندان مرمت شد. زیربندی پایه ها و تجدید ساختمان طاق با بتون آرمه و آیینه کاری و فرش و ازاره سازی مرمر را اواخر مردادماه سال 1346 شمسی شروع و در اسفندماه همان سال در مدت هفت ماه تمام کردند. از بالای ازاره تا سقف به صورت بسیار زیبا آئینه کاری گردیده است.


کتیبه های رواق دارالسلام

در قسمت جنوب محرابی است که در حاشیه آن با خط ثلث بسیار زیبایی روی آیینه آیۀ مبارکه «الله نورالسماوات و الارض» روی زمینه لاجوردی نوشته شده و تاریخش را سال 1387 ه.ق. ذکر کرده اند. داخل محراب نیز سورۀ توحید با خط ثلث روی سنگ منبت کاری شده و تاریخ آن نیز سال 1387 ه.ق. است. درقسمت شرقی متصل به گنبد حاتم خانی سورۀ قدر با خط ثلث زیبایی به نگارش در آمده است. در زیر طاق رواق حاتم خانی کتیبه ای با خط ثلث بسیار زیبا به رنگ قرمز در زمینه لاجوردی زینت بخش رواق است، که در آن سورۀ مبارکه الانسان با مضمون چگونگی آفرینش انسان و توانایی خداوند است. در طرفین دری که به گنبد الله وردی خان می رود در دو کتیبۀ قرآنی سورۀ نصر و توحید نوشته شده است که مضمون سوزۀ نصر، وعده پیروزی مومنان و سورۀ توحید یگانگی و بی همتایی خداوند را یادآوری می کند. در رواق دارالسلام بخشی از دعای جوشن کبیر در بالای ازاره متصل به گنبد حاتم خانی با این مضمون نوشته شده است:
«یا من له ذکر لا ینسی، یا من له نور لا یطفی، یا من له نعم لا تعد، یا من له ملک لا یزول، یا من له ثناء لا تحصی، یا من له جلال لا یکیف، یا اول کل شی ء و آخره، یا اله کل شی ء و ملیکه، یا رب کل شی ء و صانعه، یا بارئ کل شی ء و خالقه، یا قابض کل شی ء و باسطه، یا مبدأ کل شی ء معیده.»
" ای کسی که یادش از دل ها بیرون نمی رود، نورش خاموش نمی گردد، نعمت هایش قابل شمارش نیست و حکومتش پایان ندارد، ای کسی که بزرگی و جلالش قابل تعریف نیست، ای آغاز و پایان همۀ اشیاء، ای معبود و صاحب چیزی، ای پروندۀ همۀ اشیاء و خالق آنها، ای آفرینندۀ همه چیز، ای گیرنده و دهندۀ همۀ اشیاء، ای آغاز کنندۀ هر شی و برگرداندۀ آن"
در بالای ازاره در اطراف رواق، قصیده ای بسیار طولانی در مدح و ستایش امام رضا (ع)به خط نستعلیق روی سنگ حجاری شده است.

مراسم صفه
مراسم قرآن خوانی «صفه» آن قدر قدمت دارد که شاید تاریخ شروع این مراسم در گرد و غبار تاریخ گم شده باشد. البته بعضی مورخان معتقدند که مراسم قرآن خوانی ویژه در بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) پس از شهادت ایشان شروع شد؛ یعنی بیش از 12 قرن است که مراسم صفه در سرزمین خراسان برپاست . اما اسناد و وقف نامه هایی هم وجود دارند که شهادت می دهند مراسم قرآن خوانی صفه در حرم مطهر امام رضا (ع)از سال 1276 هجری قمری شروع شده و تا امروز که صفحه های سال شمار عدد 1430 هجری قمری را نشان می دهد ادامه دارد.
ابتدا تعدادی از فراشان (خادمان به چهار دسته حفاظ، فراشان، دربانان و کفش داران تقسیم می شوند ) محل برگزاری مراسم صفه را آماده و زائران را به بیرون از رواق دارالسلام هدایت می کنند. آنها قبل از شروع مراسم با احترام خاصی 14 رحل و قرآن نفیس در اندازه های بزرگ را به محل برگزاری مراسم می آورند. این رحل ها و قرآن ها به دو قسمت مساوی تقسیم شده و در سمت چپ و راست جلوی رواق دارالسلام به طور منظم و با فاصله یک اندازه از یکدیگر گذاشته می شوند.
هفت قرآن نفیس در سمت راست و هفت قرآن نفیس در سمت چپ قرار می گیرد و خادمان، 14 شمعدان لاله زیبای تک شعله را نیز جلوی هر یک از رحل ها می گذارند . قرآن ها و رحل های مراسم صفه با احترام خاصی دست به دست می شوند؛ انگار نور روی دست ها می چرخد و در فضا پاشیده می شود.
یکی از خدام، شمع های داخل لاله ها را روشن می کند. 14 خادم وارد دارالسلام می شوند و هر یک پشت رحل ها می ایستند. خدام و فراشان کشیک روز هم در سمت چپ و راست با حالت خشوع و احترام می ایستند . سرکشیک خدام، معاون کشیک و سادات در بالای رواق می نشینند . جلوی هر سرکشیک هم یک شمعدان روشن قرار می گیرد که روی سنگفرش ها روشنی می ریزد.
قرآن ها گشوده می شوند. شمع ها آب می شوند. 14 مرد سرمه ای پوش پشت رحل ها با احترام زانو می زنند. آنها 14 قاری و حافظ قرآن هستند که به حفاظ معروفند و این مقام را یا به ارث برده و یا به صورت افتخاری دریافت کرده اند. آنها یکی پس از دیگری پشت رحل های گشوده قرار می گیرند. زائران هم از دور ناظر بر اجرای مراسم هستند. زمزمه های قرائت قرآن بلند می شود. انگار فضا جان می گیرد. در و دیوار رواق هم صدا را زمزمه می کنند. کلمات آهنگین در فضا می پیچد و گوش ها را نوازش می دهد. قلب ها کم کم می لرزند و چشم ها بارانی می شوند. قاری «صدق الله العلی العظیم »را می گوید. دست های راست چسبیده بر سمت چپ سینه هاست، جایی روی قلب ها. هر یک از حفاظ یک فقره از مدیحه 14 معصوم (ع) یا 12 امام (ع) را که از منشئات خواجه نصیر الدین طوسی است با صدای بلند، زیبا و آهنگین می خواند. حفاظ زمانی که در خواندن مدیحه 14 معصوم (ع) به نام مبارک امام رضا(ع) می رسند همگی قیام می کنند و با ادای احترام به حضرت دوباره می نشینند. هر یک از حفاظ به نوبت مدیحه را می خواند و چون نوبت به دیگری می رسد، او هم خطبه و مدیحه امام بعد را می خواند. به محض شروع فقره چهاردهم و با بیان نام مبارک امام زمان (عج) بار دیگر همه قیام می کنند. پس از اتمام فقره چهاردهم مدیحه، خطیب حفاظ، خطبه مخصوصی را قرائت می کند. با پایان یافتن مراسم، خدام سجده شکر به جای می آورند. سپس سرکشیک یا معاون او به جمع آوری قرآن ها، رحل ها و لاله ها می پردازد. این وسایل با کمال احترام دست به دست می گردند تا به اتاق مخصوص نگهداری قرآن ها در زاویه جنوب شرقی رواق دارالحفاظ انتقال یابند.
با نگاهی به :
نشریه ضمیمه آیه آبان ماه 88
تدوین : فرزانه مجریان








 
کلید واژه ها:
تاریخچه حرم مطهر , رواق های پیرامون حرم امام رضا , رواق های حرم امام رضا , رواق دارالسلام , رواق های حرم رضوی , مراسم صفه , رواق دارالحفاظ , گوهرشاد خاتون , رواق حاتم خانی , رواق دارالسرور  
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
آیا می دانید اولین نقاره زنی کی شروع شد؟
رواق حضرت فاطمه زهرا (س) در حرم مطهر رضوی
  • 1396/6/1 چهارشنبه رواق حضرت فاطمه زهرا (س) در حرم مطهر رضوی
    در حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) رواق هایی مخصوص بانوان وجود دارد که با احداث رواق حضرت زهرا (سلام الله علیها) تعداد آنها به 10رواق می رسد که عبارتند از: رواق دارالحکمه، دارالضیافه، دارالفیض، حاتم خانی، توحید خانه، دارالشرف، دارالشکر، الله وردی خان، دار السعاده و رواق حضرت زهرا (سلام الله علیها).
    رواق ها
جلوه های هنر در بقعه و گنبد مطهر
  • 1396/5/16 دوشنبه جلوه های هنر در بقعه و گنبد مطهر
    نمای بیرونی گنبد مطهر تشکیل شده از خشت ¬هایی با روکش مس که آب طلا شده است. این نما چندین بار مرمت شده و آخرین آن پس از انقلاب اسلامی بود که در طی آن ضخامت آب طلای روکش افزایش یافت.
    هنرهای حرم
رواق حضرت معصومه (سلام الله علیها)
  • 1396/3/11 پنجشنبه رواق حضرت معصومه (سلام الله علیها)
    رواق حضرت معصومه (سلام الله علیها) در عصر انقلاب شکوهمند اسلامی در سال 1376 ش آغاز و در شب عید غدیر سال 1379 ش افتتاح شد. فضای این رواق با وسعت 1965 متر مربع، طبقه زیرین رواق دارالولایه به شمار می رود و در غرب سرداب مطهر و بالاسر مبارک امام علیه السلام واقع است.
خطبه خوانی در حرم امام رضا  (علیه السلام)
  • 1396/2/11 دوشنبه خطبه خوانی در حرم امام رضا (علیه السلام)
    در حرم مطهر امام رضا (علیه السلام)، خطبه خوانی مراسم صفه، مراسم تحویل کشیک، شبهای شهادت امام حسین و امام رضا ( علیهم السلام) و خطبه خوانی مجلس سلام، به صورت رسمی برگزار می شود؛ خطبه خوانی در حرم، از وظایف حفاظ یا خدمه است.
نظرات
ارتباط با ما
نشانی:مشهد مقدس حرم مطهر امام رضا علیه السلام صحن جامع رضوی ایوان غربی
تلفن:32214421
فکس:32212008
ایمیل:Razavi.aqr.ir
 
 
  • صفحه اصلی
  • درباره ما
  • سایت های مرتبط