خدمات

سایت فرهنـگی تبلیـغی حـرم مطهـر رضـوی

ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 165982568
    تعداد بازدید این صفحه: 728101
    در امروز: 50265

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
×
شنبه 2/11/1395
 

  مراسم جشن و سرور در بارگاه ولایتمدار رضوی

در اعیاد مذهبی و ملی نظیر ولادت ائمه ی اطهار علیهم السلام و عید نوروز در حرم مطهر امام رضا علیه السلام جشن هایی برگزار می شود که پیشینه آن ها به قبل از دوره قاجار برمی گردد؛ این جشن ها هم اکنون نیز در حرم مطهر رضوی با حضور عموم مردم برگزار می گردد.  


 
 
 در جشن ها و اعیاد مذهبی، حرم مطهر امام رضا علیه السلام چراغانی می شود و در زیر نور زیبا و رنگارنگ چراغ ها، گنبد و مناره ها هم زیباتر از قبل به نظر می رسند؛ نقاره ها می نوازند صدایشان دلنشین است و حکایت از دلدادگی و ارادت به صاحب این صحن و سرا دارد. این حکایت دلدادگی تنها مربوط به زمان حال نیست بلکه از سال ها پیش بسیاری از شیعیان دست به دست هم دادند تا در این شادی سهیم باشند و در مسیری که قلب امام رئوف را شاد می کند گام بردارند. 

پیشینه این جشن های مذهبی به قبل از دوره قاجار بر می گردد ودر مجموعه اسناد آستان قدس رضوی اسنادی موجود است که همگی دلالت بر برگزاری باشکوه این جشن ها و چراغانی های حرم مطهر در شبهای ولادت یا «عید» دارد.
 
از جمله مراسمی که در شب های ولادت ائمه اطهار علیهم السلام برگزار می شده مراسم جشن و سلام بوده است که در ادامه به شرح تفصیلی آن پرداخته می شود.
مجلس سلام
دفتر اسناد(جلد دوم و سوم) در معنی واژه «سلام» به نقل از فرهنگ سخن می نویسد:« ذکری خطاب به پیغمبر(ص)، امام حسین (ع)، امام علی بن موسی الرضا(ع) و امام زمان (عج) به حالت ایستاده پس از هرنماز یا در پایان مجالس.»1
مجلس سلام یکی از مراسمی است که از گذشته تاکنون در حرم مطهر رضوی اجرا می شود؛ در دوره قاجاریه مجالس رسمی سلام در ایوان طلا برگزار می شده، طی مکاتبه و دستور نایب التولیه وقت، در شب عید در ایوان طلا یا در رواق دارالسیاده و در دو صحن مقدس ( صحن انقلاب و صحن آزادی) چراغانی مفصلی صورت گرفته و مخارج چراغانی آن شب و پذیرایی روز عید جدا از مخارج روزانه بوده است و مقدار و میزان آن مشخص بوده و طی سال ها تغییر خاصی در آن رخ نداده است.

در اسناد مدیریت امور اسناد و مطبوعات آستان قدس، چندین سند در مورد چگونگی برگزاری این مراسم، خرید وسایل و لوازم، از جمله روغن چراغ برای چراغانی، چای و شیرینی و آبلیمو جهت شربت وجود دارد که عمده ی این مراسم جشن و سرور، مربوط به میلاد ائمه ی اطهار، اعیاد مذهبی و همچنین اعیاد ملی، مانند تحویل سال نو است که همراه با مجلس سلام در ایوان طلای صحن عتیق، با تشریفات خاص برگزار می گردیده است. بعضی از این اسناد، به قبل از دوره ی قاجار باز می گردد که پس از اجرای مراسم سلام و خطبه خوانی و نواختن نقاره، از میهمانان در رواق دارالضیافه ی مبارکه پذیرایی به عمل می آمده است.
در سند شماره 67750، جزئیات تشریفات مراسم سلام و جشن هایی که در این مورد در حرم مطهر برگزار گردیده، بدین صورت آمده است: «شب هفدهم ربیع الاول، به مناسبت میلاد حضرت رسول(ص) از طرف اداره ی مباشرت آستانه، جلوی ایوان صحن مقدس، چراغان و تمام چراغ های حرم مطهر و رواق ها و چراغ های فوق ضریح مطهر علاوه بر چراغ های برق، شمع زده و افروخته می شود. روز هم که تعطیل رسمی است، از طرف اداره ی تشریفات آستانه، قریب شصت نفر از رؤسای دوائر دولتی و اعضای آستانه و تجار و اعیان برای تشکیل مجلس سلام در تالار تشریفات دعوت می شوند. بعد از حضور و صرف چای و شیرینی، پرده از روی شمایل منسوب به امام برداشته می شود. مدعوین تمام قیام می نمایند؛ خطیب باشی خطبه می خواند؛ پرده را می اندازد؛ حضرات مدعوین می نشینند و قصیده در منقبت حضرت رسول و امام هشتم(ع) خوانده می شود. بعد شربت صرف شده متفرق می شوند».
 «در نهایت مراقبت، لوازم مجلس سلام را در ساعت چهار به غروب آماده و مهیا نمایید فی شهر ذی حجه الحرام 1315.»
در حال حاضر شیوه برگزاری این مراسم به این صورت است که در جشن میلاد ائمه، بخصوص امام حسین(ع)، امام رضا(ع) و امیر المؤمنین علی(ع)، هم چنین در اعیاد غدیر و مبعث و نیمه ی شعبان،زائران و مجاوران، در رواق ها بخصوص دو صحن عتیق(صحن انقلاب) و جدید (آزادی) حضور پیدا کرده و مراسم جشن و سلام برگزار شده و از افراد پذیرایی می گردد. در این مراسم، جلوِ ایوان طلا و صحن عتیق و صحن های مجاور، به زیبایی زینت و چراغانی می گردد.
در مراسم ویژه ی جشن و سلام تولد امام رضا(ع)، ابتدا همگان با حالتی مؤدبانه رو به حرم رضوی ایستاده و مراسم سلام را به جای می آورند و پس از ختم مراسم، پرده از روی شمایل حضرت رضا(ع) که در تالار تشریفات که مخصوص جشن ها و مراسم ویژه است، برداشته شده و به حاضران که از مقامات کشوری، لشکری و اعیان و علما و رجال مذهبی هستند، هدایایی از سوی تولیت اهدا می شود. در این مراسم، ملک الشعرای آستان قدس و یا شعرای دیگر، قصیده ای را به مناسبت می سرایند و مداحان هم ابیاتی در مناقب و فضایل ائمه (علیهم السلام) قرائت می کنند و به هر یک از زائران و حاضران در مجلس، بسته هایی که حاوی نقل و نبات است هدیه می گردد.
مراسم تحویل سال جدید
 یکی دیگر از مراسم باشکوه در دربار ولایتمدار رضوی، مراسم تحویل سال جدید است. جمعیت زیادی از زائرین و مجاورین از راه های دور و نزدیک خود را به مشهد مقدس می رسانند تا لحظه تحویل سال در کنار مضجع شریف علی بن موسی الرضا علیه السلام باشند؛ قبل از تحویل سال، دعای توسل به ائمه ی اطهار علیهم السلام و دعای «یا مقلب القلوب و الابصار» مکرر خوانده می شود و هنگام تحویل سال، با خاموش و روشن شدن چراغ ها و نواختن نقاره، حلول سال نو اعلام می شود و با فریاد صلوات مردم، سال جدید آغاز می شود.
لازم به ذکر است که در حال حاضر در همه اعیاد مذهبی به غیر از اعیاد واقع در ماه محرم وصفر مجالس جشن و سروری با حضور عموم مردم در تالار اماکن مقدس وغالبا با حضور تولیت آستان قدس رضوی برگزار می شود واز شرکت کنندگان با شیرینی وچای پذیرایی می گردد.
 
 
 
تهیه کننده: فدوی

 
 
پی نوشت:
دفتر اسناد(جلد دوم و سوم) نگاهی به انجام مراسم جشن و سرور در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا علیه السلام(ع) در دوره قاجاریه؛ سالم حسین زاده سورشجانی
 
                                                                  
منابع:
دانشورز؛ نشریه داخلی سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
دفتر اسناد(جلد دوم و سوم) ؛ (نگاهی به انجام مراسم جشن و سرور در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا علیه السلام(ع) در دوره قاجاریه)؛ سالم حسین زاده سورشجانی
 

  
کلید واژه ها:
صحن آزادی , رواق دارالسیاده , رواق دارالضیافه , ایوان طلای صحن عتیق , مراسم خطبه خوانی  
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
خطبه خوانی شهادت امام حسین و امام رضا ( علیهم السلام)
  • 1396/2/13 چهارشنبه خطبه خوانی شهادت امام حسین و امام رضا ( علیهم السلام)
    خطبه شب عاشورا و خطبه شب شهادت حضرت امام رضا (علیه السلام)، از نظر کیفیت برگزاری مراسم کاملاً مشابه اند و از نظر محتوی و متن خطبه نیز شباهت زیادی با هم دارند و فقط در هر یک به طور ویژه صفات و فضائل آن امامان معصوم بیان می شود.
خطبه خوانی در حرم امام رضا  (علیه السلام)
  • 1396/2/11 دوشنبه خطبه خوانی در حرم امام رضا (علیه السلام)
    در حرم مطهر امام رضا (علیه السلام)، خطبه خوانی مراسم صفه، مراسم تحویل کشیک، شبهای شهادت امام حسین و امام رضا ( علیهم السلام) و خطبه خوانی مجلس سلام، به صورت رسمی برگزار می شود؛ خطبه خوانی در حرم، از وظایف حفاظ یا خدمه است.
مراسم جاروکشی در حرم امام رضا علیه السلام
  • 1395/12/23 دوشنبه مراسم جاروکشی در حرم امام رضا علیه السلام
    در حرم امام رضا علیه السلام جاروکشی از جمله مشاغل قدیمی محسوب می شود. جاروکشی روضه منوره و رواق ها، هر روز صبح پس از برگزاری مراسم تحویل کشیک، صورت می گیرد. تنظیف و تطهیر صحن ها نیز از سال 1383 ه.ش به بخش خصوصی واگذار شده است و جاروکشی دربانان به صورت نمادین و در طی مراسم جارو کشی برگزار می شود.
    حرم شناسی
هنر آینه کاری در حرم امام رضا علیه السلام
  • 1395/12/10 سه شنبه هنر آینه کاری در حرم امام رضا علیه السلام
    اولین آینه کاری حرم امام رضا علیه السلام در دوره صفویه، انجام گرفت. آینه کاری های حرم، به لحاظ غنا و قدمت، به ترتیب اولویت عبارت است از: بقعه مطهر، دارالسیاده، توحیدخانه، دارالولایه، دارالحجه، دارالرحمه، دارالهدایه، دارالحفاظ، دارالسعاده، دارالاخلاص، دارالسلام، دارالسرور، رواق شیخ بهائی، دارالزهد، دارالعباده، دارالشرف، دارالعزه و مقبره خالصی.
کاشی های هفت رنگ حرم مطهر امام رضا (علیه السلام)
  • 1395/9/23 سه شنبه کاشی های هفت رنگ حرم مطهر امام رضا (علیه السلام)
    ارزش و اعتبار معماری ایران، تا حدود زیادی به تزیین های آن بستگی دارد. یکی از مهم ترین عناصر تزیین در معماری، کاشی است. استفاده از کاشی هفت رنگ در اواخر دوره ی تیموری و اوایل دوره ی صفویه، جایگزین کاشی معرق گردید.از کارهای ماندگار کاشی هفت رنگ در دوره ی قاجاریه، می توان به کاشی های هفت رنگ صحن آزادی حرم امام رضا(ع) و مدرسه ی سپهسالار اشاره نمود. طرح اسلیمی از جمله طرح های متنوع کاشی هفت رنگ است که امکان هماهنگ ساختن با معماری اسلامی را به میزان زیادی فراهم می آورد.
نظرات
ارتباط با ما
نشانی:مشهد مقدس حرم مطهر امام رضا علیه السلام صحن جامع رضوی ایوان غربی
تلفن:32214421
فکس:32212008
ایمیل:Razavi.aqr.ir
 
 
  • صفحه اصلی
  • درباره ما
  • سایت های مرتبط