خدمات

سایت فرهنـگی تبلیـغی حـرم مطهـر رضـوی

ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 178470785
    تعداد بازدید این صفحه: 805853
    در امروز: 108632

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
چهارشنبه 24/9/1395
اسرار قلم در آفرینش عشق و ارادت 

  شاخص ترین قرآن های موجود در گنجینه ی قرآن آستان قدس رضوی

گنجینه ی قرآن آستان قدس رضوی»، سومین موزه ی سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است. طبقه ی اول این ساختمان به موزه ی هدایای مقام معظم رهبری اختصاص یافت و گنجینه ی قرآن و نفایس نیز در طبقه ی دوم جای گرفت.قدیمی ترین قرآن وقفی این گنجینه، توسط وزیر و صاحب دیوان سلطان محمود و مسعود غزنوی، وقف روضه ی منوره گردیده است.  
نخستین تدوینگر خط در جهان اسلام را حضرت علی(علیه السلام) دانسته اند. در حقیقت، ایشان اولین کسی بودند که گردش هنرمندانه ی قلم را در راستای ثبت کلام خدا به کار بردند تا پس از آن، جریانی پدید آید که هنر را به دین گره زده و تا امروز نیز این دو همچنان در پیوند باقی بمانند.
قرن ها از تولد هنر خوش نویسی می گذرد. این هنر ارزشمند، در طول این سالیان با تحولات چشمگیری روبه رو بوده است؛ اما میراث این فراز و فرودها امروز به آثار ارزشمندی بدل گشته است که می توان آن ها را در پس قاب شیشه ای موزه ها به تماشا نشست.
برای یافتن این دست آثار، نیازی نیست راه دوری برویم. گنجینه ی قرآن آستان قدس رضوی یکی از آن مجموعه هایی است که به سادگی، ما را میهمان تاریخ می کند تا در گذر از این دالانِ تو در تو، تحولات صورت گرفته در هنر خوش نویسی و ارادت قلبی هنرمندان این عرصه به کلام وحی و سنت حسنه ی وقف را شاهد باشیم.
نماد عشق و ارادت
«گنجینه ی قرآن آستان قدس رضوی»، سومین موزه ی سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است که در راستای ارائه ی خدمات بیشتر به زائران و مجاوران، در سال 1364 افتتاح گردید.
ساختمان این موزه که بعد از انقلاب اسلامی و در طی سال های 1360ـ1362 در ضلع جنوب شرقی حرم مطهر احداث شده بود، دارای چهارصد متر فضای نمایشی بود. از سال 1373، طبقه ی اول این ساختمان به موزه ی هدایای مقام معظم رهبری اختصاص یافت و گنجینه ی قرآن و نفایس نیز با 174 اثر ارزشمند موزه ای در طبقه ی دوم جای گرفت.

در این مجموعه، پنج قرآن منسوب به ائمه(علیهم السلام)، شامل خط مبارک امام علی(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) و امام رضا(ع) به چشم می خورد. این آثار که به خط کوفی روی پوست نوشته شده اند، اکثراً دارای نقاط شنگرفی (قرمز خوش رنگ) هستند که اولین بار توسط ابوالاسود دوئلی و به دستور حضرت علی(ع)، جهت سهولت در خواندن قرآن نگاشته شد.
آثار به نمایش درآمده در این مجموعه، به ترتیب تاریخی تنظیم یافته و با کمی دقت می توان سیر تحول خطوط کوفی را به سهولت مشاهده نمود.
قدیمی ترین قرآن وقفی این گنجینه، مربوط به سال 393 هجری قمری است که توسط وزیر و صاحب دیوان سلطان محمود و مسعود غزنوی، وقف روضه ی منوره گردیده است. مجموعه قرآن های بسیار نفیس «عثمان بن حسین وراق» نیز که از شاهکارهای هنر اسلامی هستند، از دیگر آثار به نمایش درآمده در این گنجینه می باشد. این قرآن ها مربوط به قرن پنجم هجری قمری بوده و با خط کوفی مشکول نوشته شده اند و نکته ی در خور اهمیت این است که کاتب و مذهب این آثار، شخص عثمان بن وراق می باشد. در غالب این آثار، تمام تُرنج ها و فواصل آیات و سرسوره ها با طلای ناب کار شده است.

تعدادی از قرآن های این گنجینه که به خط نسخ می باشد، مربوط به اوایل قرن هفتم هجری است و کاتب آن، «یاقوت مستعصمی»، خطاط مشهور دربار «المستعصم بالله»، از خلفای عباسی است. از دیگر آثار نفیس این گنجینه، قرآن هایی به خط «عبدالقادر شیرازی» است که مربوط به نیمه ی دوم قرن دهم هجری می باشد. این قرآن ها از پُرکارترین و نفیس ترین قرآن های موجود در این گنجینه است که هنر تذهیب به کار رفته در آن، بی نظیر بوده و جلد سوخته ی زیبای آن ها که آیه الکرسی را با طلا و به صورت برجسته روی آن نگاشته است، شاهکاری نفیس را خلق نموده است.

 قرآن بابری، مربوط به نیمه ی اول قرن دهم، به خط اختراعی ظهیرالدین محمد بابر، پادشاه و مؤسس سلسله ی مغولی در هند، از دیگر آثار کم نظیر این موزه است که در کنار آن، هشت برگ قرآن به خط محقق و به ابعاد 101 در 177 سانتی متر بر روی کاغذ خانبالغ به نمایش در آمده است.
دنیای اسرارآمیز کلمات
قرآن پنج تفسیره، مربوط به قرن یازدهم ـ شامل تفاسیر حسینی، کشاف، بیضاوی و جلالین ـ نسخه ای جالب و قابل تأمل از بدایع هنر کتابت اسلامی است که هر صفحه ی آن یازده سطر است و حرف اول سطر اول با حرف اول سطر یازدهم، حرف اول سطر دوم با حرف اول سطر دهم و به همین ترتیب، حروف اول هر سطر با سطر مقابل، مشابه یکدیگر می باشند و در ضمن، حرف اول سطر وسط (ششم) با حرف اول سطر ششم صفحه ی مقابل، یکی است و به همین ترتیب، تمام قرآن دارای نظم می باشد. این قرآن به سال 1306 هجری قمری توسط علی مدرس همدانی به رشته ی تحریر درآمده است.
 
یکی از بزرگترین قرآن های خطی جهان که به قرآن بایسنقری مشهور است، از دیگر نفایسی است که وجود آن به این مجموعه اعتبار خاصی بخشیده است. این قرآن را که بایسنقر میرزا فرزند شاهرخ و نوه ی تیمور گورکانی کتابت کرده است، از عجایب عالم خوش نویسی دانسته اند. اگرچه به روایت تاریخ، این قرآنِ 101 در 177 سانتی متری، کامل بوده است، اما در حال حاضر تنها 70 برگ آن موجود می باشد که 57 برگ از آن در اختیار گنجینه ی خطی کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی است و هشت برگ نیز در موزه نگه داری می شود.




منبع:
برگرفته از مجله دانشورز؛ ماهنامه فرهنگی اطلاع رسانی سازمان کتابخانه ها،موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

  
کلید واژه ها:
گنجینه ی قرآن آستان قدس رضوی , بزرگترین قرآن خطی جهان , موزه هدایای مقام معظم رهبری , قران بایسنقری , موزه ی سازمان کتابخانه ها , سازمان کتابخانه ها موزه ها ومرکز اسناد آستان قدس رضوی , کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی , موزه قران مشهد  
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
اهدای قرآن سنگین وزن به کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی
  • 1395/9/18 پنجشنبه اهدای قرآن سنگین وزن به کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی
    یکی از سنگین وزن ترین قرآن های خطی به کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی اهدا شد. این قرآن که بر روی کاغذ گلاسه به خط نستعلیقِ خوشِ هفت سطری کتابت شده است. اهمیت این قرآن عظیم، به لحاظ نوع خط (نستعلیق) و قطع بزرگ آن می باشد و در گنجینه ی نفایس قرآن های خطی ثبت گردیده است. گنجینه ی مخطوطات آستان قدس رضوی یکی از بزرگ ترین گنجینه های کُتُب آسمانی است.
نسخه های خطیِ زیارت نامه ی امام رضا(علیه السلام) در کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی
آثاری از هنر قطّاعی در کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی
  • 1395/8/5 چهارشنبه آثاری از هنر قطّاعی در کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی
    یکی از هنرهای وابسته به خط و خوش نویسی، هنر قطّاعی است که از تاریخچه ی آن آگاهی چندانی در دست نیست و بعضاً از اصطلاح «کاغذبُری» برای قطّاعی استفاده می کنند. در گنجینه ی کتابخانه ی مرکزی آستان قدس رضوی، قطعاتی وجود دارد که به صورت قطّاعی در مجموعه ی مرقّعات محفوظ است؛ از جمله در مرقّع 5803، قطعه ای است به خط استاد نامدار خراسان، سلطانعلی مشهدی
شاهکار هنری خوشنویسی «وصال شیرازی »، چشم و چراغ قرآن پژوهان
نفیس ترین کتاب چاپی جهان، در کتابخانه ی آستان قدس رضوی
نظرات
ارتباط با ما
نشانی:مشهد مقدس حرم مطهر امام رضا علیه السلام صحن جامع رضوی ایوان غربی
تلفن:32214421
فکس:32212008
ایمیل:Razavi.aqr.ir
 
 
  • صفحه اصلی
  • درباره ما
  • سایت های مرتبط