خدمات

سایت فرهنـگی تبلیـغی حـرم مطهـر رضـوی

ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 178944662
    تعداد بازدید این صفحه: 808918
    در امروز: 844

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
سه شنبه 11/8/1395
 

   از گذشته های دور تا سرزمین آفتاب

از زمان شهادت امام رضا علیه السلام و مدفون شدن ایشان در سناباد، تا کنون 1234 سال می گذرد. از آن زمان سلسله های بسیاری روی کار آمدند. که اولین آن ها طاهریان و آخرین آن ها تا پیش از نصب اولین ضریح، سلسله تیموریان است؛ هر چند این برهه از زمان (طاهریان تا تیموریان) دارای حوادث و اتفاقات زیادی بوده؛ اما مرقد مطهر امام رضا(ع) با وجود برخی حوادث، دچار آسیبی نشده است.  
همانطور که گفته شد از زمان مدفون شدن پیکر مطهر امام علیه السلام، در دهکده سناباد (مشهد)، تاکنون که سال 1394هجری شمسی است؛ 1234 سال می گذرد. برای بررسی وضعیت مرقد مطهر امام (ع) تا پیش از زمان نصب اولین ضریح؛ بررسی پیشینه تاریخی شهر مشهد ضروری به نظر می رسد؛ برای رسیدن به این هدف به بررسی سلسله های حاکم در دوران های مختلف تاریخی پرداختیم؛ تاکنون وضعیت مرقد مطهر، در دوره های طاهریان، صفاریان و سامانیان را بیان کردیم و در ادامه به سایر سلسله ها ی حاکم می پردازیم:
4. آل بویه
طبق حکایت تاریخ امرای آل بویه شیعه جعفری بودند و این سلسله یک سلسله ایرانی الاصل بود که در ایران غربی ظهور یافتند و در نواحی شرقی ایران سامانیان حکمرانی می کردند که مخالف با آل بویه بودند. امرای سلسله آل بویه توجه زیادی به شهرهای زیارتی داشتند و قم در زمان آن ها از شهر های مهم شیعیان محسوب می شد. آن ها با اینکه بر خراسان و توس سلطنه نداشتند اما در انجام برخی اقدامات نظیر تشویق شیعیان به زیارت امام رضا علیه السلام بی تأثیر نبودند.
اشپولر نویسنده کتاب «تاریخ ایران در قرون اولیه اسلامی» معتقد است مرقد امام هشتم علیه السلام در زمان آل بویه ساخته و پرداخته شده است.1
5. غزنویان
در این دوره شیعیان در صورت عدم دخالت در فعالیت های سیاسی می توانستند زندگی صلح آمیزی در خراسان داشته باشند؛ براساس شواهد و منابع تاریخی، بارگاه رضوی آباد و از موقعیت خوبی برخوردار بوده است. از جمله وقف املاک بر روضه رضوی توسط بزرگان دولت غزنوی می تواند دلیل یر آباد و دایر بودن روزه منوره باشد.
6. سلجوقیان
بعد از غزنویان، سلجوقیان (431 - 522 ه.ق) به قدرت رسیدند و تا 120 سال توانستند بر این کشور حکمرانی کنند. در این دوره اختلافات مذهبی بیشتر و محسوس تر از دوره های قبلی خود را نشان می دهد به طوری که در آغاز تشکیل این سلسله و زمان حکومت طغرل بیگ در نتیجه اختلافات مذهبی عده ای از علمای رافضی و شیعی از خراسان هجرت می کنند هر چند که در زمان حکومت آلب ارسلان شیعیان در وضعیت بهتری قرار می گیرند؛ با مرگ خواجه نظام الملک و ملک شاه سلجوقی سلسله سلجوقیان رو به سقوط و انحطاط می رود؛ در این زمان اختلافات مذهبی شدت می یابد؛ در دوران حکومت سلجوقیان ترکمانان غُز با حمله به توس آنجا را ویران می کنند ولی به مشهد و آرامگاه علی بن موسی الرضا علیه السلام تجاوز نمی کنند.
7. خوارزمشاهیان
با اهمیتی که خوارزمشاهیان برای سادات شیعه قائل بودند شیعیان در این دوره از موقعیت خوبی برخوردار بودند.
حرم مطهر علی بن موسی الرضا علیه السلام در این دوره مورد توجه بیشتری واقع شد و اقداماتی در جهت آبادانی آن صورت گرفت؛ از جمله می توان به ساخته شدن ونصب سنگاب خوارزمشاهی در این دوره اشاره کرد.
8. عصر مغولان
با حمله مغولان به توس و نیشابور این شهرها به کلی ویران شد و کشتار زیادی صورت گرفت؛ هر چند ممکن است در این تهاجمات مشهد نیز به کلی ویران شده باشد، اما درآثار معماری موجود در حرم مطهر که مربوط به قبل از حمله مغول است نشان از تخریب مرقد مطهر امام و بقعه هارونی به دست مغولان دیده نمی شود.
در مدت زمان حکمرانی مغول ها بر این سرزمین حتی دوران حکومت غازان خان و اولجایتو (سلطان محمد خدابنده) موردی از اقدامات عمرانی صورت گرفت توسط آن ها یافت نشده؛ هر چند که به نظر نویسنده «تاریخ صندوق ها و ضریح های مرقد مطهر امام رضا(ع)»، اسلام آوردن غازان خان و تشیع اولجایتو احتمال انجام اقدامات عمرانی به دست آن ها در حرم مطهر را تقویت می کند.
9. تیموریان
در سال 771 ق تیمور بر تخت نشست در زمان تیمور جنگی برای سرکوبی یکی از مخالفین و طغیان گران صورت گرفت و شهر توس ویران شد اما مشهد آسیبی ندید و در امان ماند.
مذهب رسمی تیموریان در خراسان تسنن بود و اکثر حکومتیان نیز حنفی مذهب بودند. تیموریان با درپیش گرفتن سیاست تساهل و تسامح مذهبی مانع از کشمکش و اختلاف میان شیعه و سنی شده بودند. پس از تیمور، شاهرخ برتخت نشست؛ وی فردی معتقد به انجام فرایض دینی بود؛ علاقه خاصی نیز به زیارت امام رضا علیه السلام داشت و به سبب ارادتش، نذورات و خیرات زیادی را به آستان مقدس حضرت رضا علیه السلام تقدیم نمود سادات را نیز اکرام می کرد و برای بزرگان شیعه و اهل تسنن احترام زیادی قائل بود. در دوران وی حرم رضوی از وضعیت بسیار خوبی برخوردار شد به طوری که می توان آن را اوج شکوفایی فرهنگ و هنر دانست. ساخته شدن مسجد گوهرشاد در جوار حرم مطهر رضوی توسط همسرش گوهرشاد آغا نیز از مصداق های این توجه و شکوفایی هنر است.
از دیگر اقدامات عمرانی صورت گرفته در دوره تیموریان می توان به احداث اولین صحن حرم رضوی در دوران حکومت سلطان حسین بایقرا اشاره کرد.


نویسنده:فدوی 
کلید واژه ها:
وضعیت مرقد مطهر امام , اولین ضریح امام رضا , تاریخ ایران در قرون اولیه اسلامی اشپولر , گوهرشاد آغا , ضریح های مرقد مطهر امام رضا, , ضریح مرقد مطهر امام رضا  
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
قوام الدین شیرازی؛ استاد عشق و هنر
  • 1395/11/12 سه شنبه قوام الدین شیرازی؛ استاد عشق و هنر
    قوام الدین بن زین الدین شیرازی، از اهالی شیراز و مشهور به «طیان» است وی در روزگار تیموریان زندگی می کرد و از معماران برجسته و مشهور عهد شاهرخ تیموری به شمار می رفت. مهمترین اثر استاد قوام الدین مسجد گوهرشاد است که در سال 821 ه.ق کار ساخت آن به پایان رسید.
نظرات
ارتباط با ما
نشانی:مشهد مقدس حرم مطهر امام رضا علیه السلام صحن جامع رضوی ایوان غربی
تلفن:32214421
فکس:32212008
ایمیل:Razavi.aqr.ir
 
 
  • صفحه اصلی
  • درباره ما
  • سایت های مرتبط