• درباره ما
    معرفی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی
    معرفی معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی

    رضوان علم ، منظومه ای زیباشناسانه در تماشای انسان اشرف در آینه تمام نمای هستی است برای میل به بینهایت مطلق همراه با کملین و پیوستگان تا حقیقت مسجود بودن را در قوسین خلقت در بازگشت از هبوط به نظاره بنشیند . همراه با رضوان نظاره گر باشیم .

     
    ×
  • تماس با ما
    شما می توانید با پر کردن فرم زیر، ما را از نظرات خود در مسیر بهبود کیفیت این وب سایت مطلع سازید:

    فرم ارتباط با ما
    * نام و نام خانوادگي
    * پست الكترونيك
    * نظر
    کد امنیتی
     
     
    امتیاز دهی
     
     

    ×
راهنما
بازگشت به خانه

درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا علیه السلام | رضوان علم


  • فرم ثبت اطلاعات
    * نام و نام خانوادگی * شماره موبایل
    * نام استان * ایمیل
    نام شهرستان نام شهر در خارج از كشور
    تاريخ ثبت
     
    امتیاز دهی
     
     

    ×
  •  
  •  
  •  
  •  

ویژه نامه ها

اوقات شرعی

  اذان صبح
  طلوع خورشید
  اذان ظهر
  غروب خورشید
  اذان مغرب
اوقات به افق :


وجود معصومین (علیهم السلام) عالی ترین هدف آفرینش انسان

محمدجواد اخگری، کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی

چکیده:

اصل هدفمندی خلقت انسان با عقل ثابت شده و بر طبق آیات و روایات اهداف گوناگونی برای خلقت انسان ذکر شده که برخی، هدف متوسط اند و برخی اهداف عالی اند. حال سؤال اینست که چگونه می توان اهداف گوناگون را با یکدیگر جمع کرد و چگونه می توان وجود معصومین (علیهم السلام) را عالی ترین هدف خلقت انسان دانست؟ مدعا اینست که با بازگرداندن اهداف متوسط به عالی و اهداف عالی به وجود معصومین (علیهم السلام)، این نتیجه به دست می آید که عالی ترین هدف خلقت انسان، معصومین (علیهم السلام) است و اینگونه اهداف گوناگون با هم جمع می شود.
واژگان کلیدی: انسان، هدفمندی انسان، خلقت انسان، هدف خلقت انسان، اهداف متوسط، اهداف عالی، معصومین (علیهم السلام)

طرح مسأله:
این پرسش که «آدمى کیست؟ از کجا، چگونه و براى چه آمده است؟» و نیز پرسش هایى از این سنخ، هیچ گاه بشر اندیشمند و حقیقت جو را رها نکرده است. این سؤالات، سؤالات اساسی بشر است چرا که ریشه در روان ناخودآگاه [1] او دارد و ریشة این پرسش ها در روحیه حقیقت جویی اوست.
هیچ انسانی در زندگی بدون وجود این پرسش ها نمی تواند دست به تلاش و کوشش بزند هر چند به آنها آگاه نباشد. معناى زندگى نیز به نوع پاسخی که به این پرسش ها می دهیم بستگی دارد. مولوی در این باره می گوید:
 
روزها فکر من این است و همه شب سخنم     که چرا غافل از احــوال دل خویشتنـــم؟
ز کجــا آمـده ام؟ آمـــدنم بـهــــر چه بـــود     به کجا مى روم؟ آخـر ننمایى وطنـــــم
(کلیات شمس تبریزی، مولوی، ج2، غزل157)
امیرالمؤمنین على (علیه السلام) نیز دربارة این پرسش ها مى فرماید: «خداوند رحمت کند آن انسانى را که بداند از کجا آمده؟ به کجا آمده؟ و به کجا می رود؟» (الوافی، فیض کاشانی، ج1، ص116)
از میان این پرسش های اساسی، اینکه انسان برای چه آمده و هدف از خلقت او چیست؟ مسألة این مقاله است.
از طرفی با توجه به اینکه نمونة کامل انسان در جهان آفرینش، معصومین (علیهم السلام) هستند این مسأله نیز مطرح می گردد که چگونه می توان بر اساس عقل و نقل و با استناد به دیدگاه عرفا ثابت نمود که عالی ترین هدف خلقت انسان، وجود معصومین (علیهم السلام) است؟

این پرسش که «آدمى کیست؟ از کجا، چگونه و براى چه آمده است؟» و نیز پرسش هایى از این سنخ، هیچ گاه بشر اندیشمند و حقیقت جو را رها نکرده است.

برای پاسخ به این سؤال باید ابتدا اصل هدفمندی در خلقت با روش عقلی و نقلی ثابت گردیده، سپس بر طبق آیات و روایات (روش نقلی) و با استناد به عرفان اسلامی، از رهگذر شناخت اهداف متوسط و عالی آفرینش انسان، نشان دهیم که چگونه این اهداف گوناگون به هدف واحدی که همان خلقت معصومین (علیهم السلام) منتهی می شود.

اصل هدفمندی خلقت انسان:
اصل هدفمندی خلقت حکیمانه خدا از دو جهت عقلی و نقلی قابل بررسی است:

1-1- از جهت عقلی:
اصل هدفمندی موجودات از بررسی ذات و نهاد هر موجودی فهمیده می شود. این اصل، با توجه به وجود حرکت در تمامی اجزای جهان و اینکه هر حرکتی غایتی دارد و این غایات به غایة الغایات منتهی می شود به اثبات رسیده است. (رک: فرهنگ اصطلاحات فلسفى ملاصدرا، سجادی، ص369) انسان نیز از این اصل مستثنی نیست و به سوی هدف و غایتی در حرکت است.

1-2- از جهت نقلی:
اما از نظر نقلی، قرآن کریم اصل هدفمندی را - که مبتنی بر حکیم بودن خداست - به اثبات می رساند. قرآن درباره هدفمند بودن خلقت جن و انس می گوید: «جن و انس را جز برای بندگی و اطاعت نیافریدم» (ذاریات: ۵۶) تا از طریق بندگی و معرفت به کمال برسند. نیز دربارة خلقت انسان می فرماید: «آیا پنداشتید که شما را عبث و بیهوده آفریدیم و شما به سوی ما باز نمی گردید؟» (مؤمنون:۱۱۵) این آیه به صورت استفهام انکاری است یعنی انسان بیهوده و عبث خلق نشده است و هدف از این خلقت بازگشت به سوی خداست.
از مجموع این آیات اصل هدفمندی خلقت انسان به اثبات می رسد.

2- فلسفه آفرینش انسان:
به طور کلی دربارة آفرینش انسان، دو نوع هدف مى توان تصور نمود:
هدف متوسط: یعنی اموری که اگرچه بعنوان هدف خلقت انسان معرفی می شوند، اما با توجه به اهداف متعالی به منزلة واسطه برای رسیدن به آن اهداف اند.
هدف عالی: آن اموری که برترین و عالی ترین اهداف خلقت انسان هست و اهداف متوسط به آنها ختم می شوند.[2]

2-1- اهداف متوسط خلقت انسان:
ابتدا اهداف متوسط را بر می شمریم و در قسمت بعدی که از اهداف عالی خلقت سخن می گوییم دلیل متوسط بودن این اهداف نیز آشکار خواهد شد.

الف) عبادت و بندگی:
با مراجعه به آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم السلام) روشن مى شود که مهمترین هدف متوسط خلقت انسان، عبادت و بندگى خداست که این هدف در تمام مخلوقات عالم جریان دارد. خداوند متعال در آیه 44 سوره اسراء، درباره تسبیح کل موجودات مى فرماید: «و إن ِمن شىٍ إلاّ یُسَبِّح بحمدِهِ ولکن لاتَفقهُون تَسبیحَهُم» یعنی همه موجودات تسبیح خدا مى گویند، اما شما تسبیح آنها را نمى فهمید. همچنین درباره جن و انس در سوره ذاریات، آیه 56 مى فرماید: «وَ مَا خَلقتُ الجِنَّ و الإنسَ إلاّ لِیَعبُدُونِ»؛ آفرینش انسان و جن تنها براى بندگى است. بنابراین از دیدگاه قرآن همه هستى تسبیح گوى ذات او هستند و مشغول عبادت، و عبادت هم هدف متوسط خلقت است. (ترجمه تفسیر المیزان، طباطبایی، ج18، ص614-612)

ب) امتحان الهی:

دسته دیگری از آیات قرآن کریم فلسفه خلقت انسان را امتحان و ابتلا بیان می فرماید، مانند آیة 7 سورة هود [3] که بر اساس آن هدف از خلقت آسمان ها و زمین آزمایش انسان معرفی شده است. همچنین آیة دوم سورة ملک [4] خلقت مرگ و حیات را برای امتحان انسان دانسته تا اینکه معلوم شود چه کسی عمل بهتری دارد.
حتی قرآن کریم نعمت ها و زیبایی های زمینی را هم به جهت امتحان انسان اعلام می کند: «همانا ما هر آنچه روی زمین است آرایش و زینتی برای آن قرار دادیم تا انسان ها را بیازماییم که کدامیک بهترین عمل را دارند.» (کهف:7)

ج) شناخت خدا:
یکی دیگر از اهداف آفرینش انسان، خداشناسی در پرتوی جهان شناسی است. قرآن در این باره می فرماید: «خدا همان کسى است که هفت آسمان و همانند آنها هفت زمین آفرید. او فرمان خود را در میان آنها فرود مى آورد، تا بدانید که خدا بر هر چیزى تواناست ...» (طلاق:12) بر طبق این آیه شناخت خدا هدف خلقت آسمان ها و زمین است. البته با توجه به اینکه آسمان ها و زمین طفیلی وجود انسان هستند و بدون انسان مورد شناخت قرار نخواهند گرفت، این نتیجه به دست می آید که شناخت خدا در پرتو شناخت جهان توسط انسان بدست می آید و این یکی از اهداف خلقت اوست.

2-2- اهداف عالی آفرینش انسان:
الف) ربوبیّت:
گفتیم عبادت هدف متوسط است. دلیل آن اینست که عبادت و عبودیّت خود مقدمه هدفی برتر یعنی ربوبیت است.

دسته‌ دیگری از آیات قرآن کریم فلسفه خلقت انسان را امتحان و ابتلا‌ بیان می فرماید، مانند آیة 7 سورة هود که بر اساس آن هدف از خلقت آسمان ها و زمین آزمایش انسان معرفی شده است.

از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که در تفسیر آیة: «وَ مَا خَلقتُ الجِنَّ و الإنسَ إلاّ لِیَعبُدُونِ» (ذاریات:56) فرموده اند: "لیعبدون" أی "لیعرفون"؛ لذا هدف نهایی از خلقت انسان همان معرفت و شناخت خداست. («آثار تربیتی شناخت خدا»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، ص56)
همچنین به امام صادق (علیه السلام) منسوب است که دربارة حقیقت عبودیت فرموده اند: «العبودیّة جوهرة کنه ها الرّبوبیّة: عبادت حقیقتی دارد که مرتبة عالی این حقیقت، متصف شدن به صفات پروردگاری (ربوبیّت) است.» (مصباح الشریعة، منسوب به امام صادق (علیه السلام)، ص597) در این روایت ربوبیّت به معنی خداوندگاری، صاحب بودن یا صاحب اختیار بودن است و نه خدایی (آزادی معنوی (مجموعه آثار، ج23)، مطهری، ص469) معنی روایت اینست که هرچه انسان راه بندگی خدا را بیشتر طی کند بر تصاحب و قدرت و خداوندگاری اش افزوده می شود. اوّلین درجه ربوبیّت اینست که انسان بر نفس خویش مسلط شود و مرتبة بعدی مالک خواطر نفسانی و ضمیر خود شود. (همان، ص470-471)
همچنین اینکه شناخت خدا نیز به عنوان هدف متوسط خلقت انسان است به این دلیل است که تا شناخت خدا حاصل نشود انسان در مسیر خداوندگاری و ربوبیّت یعنی متصف شدن به صفات خدایی گام برنخواهد داشت.
بنابراین ربوبیت هدف عالی دو هدف عبودیت و شناخت خداست.

ب) قرب الهی:
بر اساس آیة 42 سورة نجم،[5] آیة 8 علق،[6] آیة 156 بقره،[7] نهایت حرکت و رجعت انسان به سوی خداست. بنابراین می توان از جمله اهداف عالی خلقت انسان را سیر و حرکت به سوی خدا یا همان قرب الهی دانست.
از طرفی گفتیم که امتحان الهی هدفی متوسط است. از آیاتی که امتحان الهی را هدف خلقت انسان می دانند برداشت می شود که این هدف هدف متوسطی است برای اینکه معلوم شود بهترین انسان از لحاظ عمل کیست؟ لذا هدف نهایی امتحان و ابتلاء شناخت بهترین انسان از لحاظ عمل است.
با توجه به اینکه آزمایش انسان برای شناخت بهترین انسان از لحاظ عمل است می توان گفت که آزمایش انسان هدفی متوسط براى رسیدن به این هدف نهایى یعنی قرب الهی است. (رک: معارف قرآن، مصباح یزدى، ص168) به عبارت دیگر انسانی که از لحاظ عمل بهتر است از قرب و منزلت بیشتری نزد خدا برخوردار است.
حال اگر اشکال شود که با این استدلال می توان قرب الهی را نیز هدف متوسطی دانست و پرسید که: قرب به پروردگار براى چه منظورى است؟ در پاسخ می گوییم: براى قرب به پروردگار! یعنى این هدف نهایى است و همه چیز را براى قرب به خدا مى خواهیم. یعنی قرب الهی ذاتاً ارزشمند و غایت سیر انسان است و غیر از آن غایتی متصور نیست. (رک: تفسیر نمونه، مکارم شیرازی و دیگران، ج22، ص393)
بنابراین قرب الهی هدف نهایی از امتحان الهی است.

ج) رحمت خاص الهی:
یکی دیگر از اهداف عالی خلقت انسان با توجه به آیات 118 و 119 سورة هود [8] دریافت رحمت الهی است. بر طبق این آیات، اساساً آفرینش انسان برای بهره مندی از رحمت الهی بوده است و این رحمت که مقتضای ذات کامل الهی و فیّاضیت مطلق اوست، پایانی ندارد. (رک: معارف قرآن، مصباح یزدی، صص457-459)
دریافت رحمت نیز همانند قرب الهی ذاتاً ارزشمند است و ماوراى آن خوبى دیگرى نیست. (تفسیر نمونه، مکارم شیرازی و دیگران، ج22، ص393)
از طرفی با توجه به اینکه طبق آیة: «وَ مَا أَرْسلْنَک إِلا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ» (انبیاء:107) مصداق کامل رحمت الهی حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) است، این مطلب فهمیده می شود که اگرچه خلقت انسان بطور کلی برای رحمت الهی است، اما رحمت خاص الهی تنها شامل مؤمنان و به ویژه انبیاء و اولیای الهی است، پس رحمت عام الهی (رحمت رحیمیّه) هدف عام یا متوسطی است برای رحمت خاص الهی (رحمت رحمانیّه) که هدف عالی خلقت است.

3- عالی ترین هدف خلقت انسان:
در اینجا می خواهیم نشان دهیم همانطور که اهداف متوسط خلقت انسان به اهداف عالی باز می گردد، چگونه اهداف عالی متعدد نیز به یک هدف عالی واحد - یعنی وجود معصومین (علیهم السلام) - برمی گردد؟ مطلب را در دو محور نقلی و عرفانی دنبال می کنیم:

عبودیّت حقیقی مقدمه معراج حقیقی و شرط دریافت جذبة ربوبی است و حتی مقام رسالت نیز در نتیجة رسیدن به جوهرة عبودیّت حاصل می گردد.

3-1- بحث نقلی:
گفته شد که طبق آیة «وَ مَاخَلقتُ الجِنَّ و الإنسَ إلاّ لِیَعبُدُونِ» (ذاریات:56) هدف متوسط از آفرینش انسان و اجنّه بندگى خدا دانسته شده است که در راستای هدف عالی تری یعنی ربوبیّت است.
عبودیّت حقیقی مقدمه معراج حقیقی و شرط دریافت جذبة ربوبی است و حتی مقام رسالت نیز در نتیجة رسیدن به جوهرة عبودیّت حاصل می گردد. عبودیّت از بالاترین مراتب کمال و مقامات انسانی است و مصداق حقیقی چنین مقامی را حضرت محمد (صلّی الله علیه و آله) و سایر اولیای الهی دارا هستند. (رک: آداب الصلاة، امام خمینی(ره)، ص10) بنابراین مصداق هدف عالی ربوبیت، اهل بیت (علیهم السلام) هستند.
اما دربارة قرب الهی که گفتیم هدف عالی امتحان الهی است، باید دانست که معصومین (علیهم السلام) مورد بیشترین و سخت ترین امتحانات الهی قرار گرفته اند. نمونة عینی آن جنگ صفین در زمان امام علی (علیه السلام) و واقعة عاشورای حسینی (علیه السلام) است. اینگونه است که ایشان مصداق حقیقی مقرّبان الهی اند؛ همانطور که پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) طبق آیة قرآن [9] به بالاترین مقام قرب الهی رسیده بودند یا در تفسیر آیة «وَ السابِقُونَ السابِقُون * أُولَئک الْمُقَرَّبُونَ» (واقعه:10-11) نقل شده است که مراد از "سابقون" و "مقربون" امام علی و اهل بیت (علیهم السلام) است. (ترجمه تفسیر المیزان، طباطبایی، ج19، ص202)
همچنین در زیارت جامعه کبیره، اهل بیت (علیهم السلام) دارای بالاترین مقام قرب الهی دانسته شده اند: «فبلغ الله بکم أشرف محل المکرّمین و أعلی منازل المقرّبین» (مفاتیح الجنان، محدث قمی، ص1042)
رحمت خاص الهی نیز که دیگر هدف عالی خلقت است، مصداق کامل آن طبق آیة: «وَ مَا أَرْسلْنَک إِلا رَحْمَةً لِلْعَالَمِینَ» (انبیاء:107) حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) است. در زیارت جامعه نیز، اهل بیت (علیهم السلام) رحمت دائمی دانسته شده اند: «و الرّحمة الموصولة و الآیة المخزونة» (مفاتیح الجنان، محدث قمی، ص1040)
بنابراین این نتیجه بدست می آید که اهداف عالی خلقت انسان، به وجود حضرت رسول و اهل بیت ایشان (علیهم السلام) باز می گردد.

اهداف عالی خلقت انسان، به وجود حضرت رسول و اهل بیت ایشان(علیهم السلام) باز می گردد.

3-2- بحث عرفانی:
در ﻋﺮﻓﺎن ﻧﻈﺮی، اﻧﺴﺎن از ﺟﺎﯾﮕﺎه ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ای ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ؛ تا آنجا که برخی عرفا ﻣﻘﺼﻮد اﺻﻠﯽ از اﯾﺠﺎد ﻋﺎﻟﻢ را اﻧﺴﺎن ﻣﯽ دانند. (شرح فصوص الحکم، ﻗﯿﺼﺮی، ص325) البته منظور از این انسان، انسان کامل است که هم علت غایی و هم غایت جهان آفرینش است. (شرح فصوص الحکم، خوارزمى، ج1، ص68)
از طرفی با توجه به اینکه مصداق حقیقی انسان کامل، پیامبر خاتم و اهل بیت آن حضرت (علیهم السلام) بوده و سایر انبیا و اولیا در مراتب بعدی قرار داشته و شأنی از شؤون وجودی حضرت خاتم الانبیاء (صلی الله علیه و آله) هستند (رک: شرح دعای سحر، امام خمینی، ص17) این نتیجه بدست می آید که خلقت معصومین (علیهم السلام) – به عنوان انسان های کامل - نیز هدف نهایی خلقت انسان است.

نتیجه:
با توجه به هدفمندی خلقت انسان و اینکه اهداف متوسط خلقت انسان به اهداف عالی و اهداف عالی به عالی ترین هدف یعنی وجود معصومین (علیهم السلام) خلاصه می شود، اولاً اینکه چرا برای خلقت انسان اهداف گوناگونی ذکر شده توجیه شد و ثانیاً این نتیجه بدست آمد که خلقت انسان ها به طفیل وجود حضرات معصومین (علیهم السلام) – بعنوان انسان های کامل - بوده است.
بنابراین باید پیشوایان معصوم (علیهم السلام) همانطور که در قرآن به عنوان الگو و اسوة حسنه معرفی شده اند، برای همگان الگو قرار گیرند و سخن و سیره ایشان از تمامی جهات راهنمای هر انسانی در مسیر سعادت و کمال باشد.

فهرست منابع:
1- «آثار تربیتی شناخت خدا»؛ در: پایگاه اطلاع رسانی حوزه، به آدرس ذیل:
آثارتربیتی شناخت خداhttp://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/
3- آداب الصلوة؛ امام خمینى، سید روح الله؛ تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1372.
4- ترجمه تفسیر المیزان؛ طباطبایى، محمدحسین، ترجمه: محمدباقر موسوى، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1374.
5- تفسیر نمونه؛ مکارم شیرازی و دیگران، تهران: دارالکتب الاسلامیه، بی تا.
6- شرح دعای سحر؛ امام خمینى، سید روح الله؛ چاپ اول، تهران، انتشارات تربت، 1376.
7- ﺷﺮح ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ؛ خوارزمی، تاج الدین حسین بن حسن، تهران، انتشارات مولى، 1368.
8- ﺷﺮح ﻓﺼﻮص اﻟﺤﮑﻢ؛ قیصری، محمد داود، ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺳﯿﺪ ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ آﺷﺘﯿﺎﻧﯽ، ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﻋﻠﻤﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ، 1375.
9- فرهنگ اصطلاحات فلسفى ملاصدرا؛ سجادى، سیدجعفر، چاپ اول، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1379.
10- کلیات شمس تبریزی؛ مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، تهران، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، 1336.
11- آزادی معنوی (مجموعه آثار، ج23)؛ مطهری، مرتضی، تهران، نشر صدرا، 1389.
12- مسألة شناخت؛ مطهری، مرتضی، چاپ ششم، تهران، انتشارات صدرا، 1371.
13- مفاتیح الجنان؛ محدث قمی، شیخ عباس، ترجمه: رضا مرندی، تهران، پیام عدالت، 1379.
14- مصباح الشریعة؛ منسوب به امام صادق (علیه السلام)، شرح (ترجمه) عبد الرزاق گیلانى، تهران، انتشارات پیام حق، 1377.
15- معارف قرآن؛ مصباح یزدى، محمدتقى، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، 1386.
16- نهج البلاغه؛ گردآوری: سید رضی، ترجمه: استاد محمد دشتی، چاپ یازدهم، مشهد: به نشر، 1389.
17- الوافی؛ فیض کاشانی، ملامحسن، اصفهان، مکتبة الامام أمیرالمومنین علی (علیه السلام)، 1406ق.

---------------------------------------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1- وجود روان ناخودآگاه در انسان امری مسلم است. قرآن در این باره می فرماید: «فانه یعلم السر و اخفی: خدا آگاه به راز است، آگاه به پنهان است و آگاه به پنهان تر از پنهان است.» (طه:7) منظور از پنهان تر از پنهان (غیبِ غیب) همان روان ناخودآگاه است که از نتایج آن شناخت آیه ای است، یعنی ذهن انسان خاصیتی دارد که از آنچه می بیند و حس می کند به عنوان علامت و نشانه استفاده می کند تا درون و باطنی را که پشت آن است کشف کند. (مسأله شناخت، مطهری، ص153-154 و ص163-164) با تکیه بر نظر استاد مطهری، می توان گفت سؤالات اساسی بشر محصول شناخت آیه ای است.
2- تقسیم اهداف به متوسط و عالی را از جهت دیگری نیز می توان بررسی کرد. امام علی (علیه السلام) در نهج البلاغه انسان ها را بر سه دسته تقسیم می کنند: «الناس ثلاثة: فعالم ربانی، و متعلم علی سبیل النجاة و همج رعاع» (نهج البلاغه، ص658) می توان بر طبق این روایت اینگونه استنتاج کرد که برخی انسان ها (همج رعاع) تنها به دنبال اهداف سطحی یا متوسط اند و لذا این اهداف برای این دسته است، درحالیکه اهداف عالی برای عالم ربانی و متعلمی که در راه نجات است مطرح شده است، که به اهداف متوسط اکتفا ننموده و بیشتر از آن را جستجو می کنند.
3- «هوَ الَّذی خَلَقَ السَّمَاوَات وَ الارضَ فی ستَّه أَیَّام وَ کَانَ عَرشه عَلَی الماء لیَبلوَکم أَیّکم أَحسَن عَمَلا»
4- «الَّذی خَلَقَ المَوتَ وَ الحَیَوهَ لیَبلوَکم أَیّکم أَحسَن عَمَلا وَ هوَ العَزیز الغَفور»
5- «وَ أَنَّ إِلى رَبِّک الْمُنتهَى»
6- «إِنَّ إِلى رَبِّک الرُّجْعَى»
7- «الَّذِینَ إِذَا أَصبَتْهُم مُّصِیبَةٌ قَالُوا إِنَّا للهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ»
8- «... و لَو شاءَ رَبُّکَ لِجَعلَ النَّاسِ اُمَّةً واحِدةً ... اِلاّ مَن رَحِمَ رَبُّکَ و لِذلکَ خَلَقَهُم ...»
9- «ثمَّ دَنَا فَتَدَلى * فَکانَ قَاب قَوْسینِ أَوْ أَدْنى» (نجم: 8-9)





 
امتیاز دهی
 
 

نسخه قابل چاپ
  • ارسال به دوستان
نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 

مطالب مرتبط

آفرینش انسان از منظر امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه)
  • 1395/6/13 شنبه آفرینش انسان از منظر امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه)
    از مسائل مهم انسان شناسی در اندیشة امام خمینی (رحمة الله علیه) نحوه خلقت انسان و طرح این سؤال است که نظر ایشان دربارة خلقت انسان چیست؟ در اندیشة امام (رحمة الله علیه) خلقت انسان گاهی به شکل کلی و گاهی دربارة هر یک از دو بعد جسم (بدن) و روح (نفس) انسان به شکل جداگانه مطرح است ...
امام على(ع):امروز تنها عید کسى است که خداوند روزه‏اش را پذیرفته و شب زنده‏دارى‏اش را سپاس گزارده است . نهج البلاغه حکمت 428