.
.
 
 
 

 
 
ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 174124814
    تعداد بازدید این صفحه: 2414138
    در امروز: 11595

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
يكشنبه 25/4/1396

 الگوی خانواده در قرآن

قسمت دوم : خانواده تان را از آتش دور نگه دارید ...
در قرآن تأکید شده است که: «... قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِیکُم نَارًا وَ قُودُهَا النّاسُ وَ الحِجَارَهُ...»1؛ یعنی خود و خانواده تان را از آتش نگاه دارید؛ آن هم آتشی که به بیان قرآن هیزمش سنگ ها و مردم هستند! این یک هشدار و امر الهی است که نمی توان آن را سبک شمرد. متأسفانه امروزه می بینیم که پدر اهل دیانت است و مادر نیست! و یا مادر متدین است و پدر نیست! و یا هر دو اهل تدین هستند و فرزند نیست! در این باره قرآن هشدار داده است که نمی توانید نسبت به دینداری خانواده ی خود بی تفاوت باشید.
روایات فراوانی در ذیل این آیه وجود دارد؛ امام صادق (علیه السلام) فرمودند: چون این آیه نازل شد؛ «ای کسانی که ایمان آورده اید! خود و خانواده تان را از آتش حفظ کنید» مردی از مسلمانان نشست و گریه کرد و گفت: من از حفظ خود ناتوانم؛ اکنون مسئولیت خانواده ام نیز بر عهده ام نهاده شد!
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) نیز فرمودند: «برای تو همین کافی است که به آنچه خودت را بدان فرمان می دهی، آنان را نیز فرمان دهی و از آنچه خودت را نهی می کنی، آنان را نیز از آن نهی کنی.»2
در قرآن آمده است: ای کسانی که ایمان آورده اید! خود و خانواده تان را از آتش حفظ کنید

حال اگر با شیوه های مختلف و بیان های گوناگون متذکر شدید و اثر گذار نبود، بر شما حرجی نیست. گناه پسر نوح را به حساب پدرش نمی نویسند! البته در این خصوص مرد خانواده مسئولیت بیشتری دارد؛ زیرا در فرهنگ اسلامی بر مسئولیت مرد خانواده نسبت به همسر و فرزندان تأکید بیشتری شده است. مثلاً مرد نمی تواند نسبت به وضعیت ظاهری همسر خود هنگام حضور در جامعه بی تفاوت باشد؛ بلکه نسبت به این امر مسئول است و در قیامت از او سؤال خواهد شد. در مقابل، اگر پدر و مادری مرتکب گناه شدند، فرزند خانواده به میزان پدر خانواده مسئولیت ندارد. یک بار تذکر از سوی فرزند کافیست؛ زیرا او نباید فضای خانه را متشنج کند.
در روایت دیگری درباره ی این آیه اصحاب گفتند: ای پیامبر خدا! چگونه خانواده مان را از آتش حفظ کنیم؟ فرمودند: «آنان را به آنچه خدا دوست می دارد، بخوانید و از آنچه خدا ناخوش می دارد، نهی شان کنید.»3
حضرت علی (علیه السلام) در تفسیر این آیه می فرماید: به آنان علم و ادب بیاموزید.4
 
 
همچنین حضرت (علیه السلام) در این باره می فرماید: آنها را به کار خیر تعلیم دهید.5 البته لازم به ذکر است که شما نمی توانید فرزندان را به کار خیر وادار کنید. بلکه با فضاسازی مناسب و تدارک یک محیط سالم و دوستان خوب می توانید پرداختن به کار نیک را در او ترغیب و این امر را برای او تسهیل نمایید.
 
در فرهنگ اسلامی بر مسئولیت مرد خانواده نسبت به همسر و فرزندان تأکید بیشتری شده است

از امام صادق (علیه السلام) نیز درباره ی این آیه سؤال شد که چگونه خانواده هایمان را از آتش حفظ کنیم؟
ایشان فرمودند: با امر به معروف و نهی از منکر.6 از این روایت می توان نتیجه گرفت که مصداق اصلی امر به معروف و نهی از منکر، خانواده است. شخص دیگری همین پرسش را کرد و گفت: یا بن رسول الله! ما آنها را امر به معروف می کنیم، ولی آنها نمی پذیرند. حضرت پاسخ دادند: هرگاه آنها را امر به معروف کردید، دیگر وظیفه ی خود را انجام داده اید.7
یکی از شروط امر به معروف و نهی از منکر احتمال تأثیر آن است؛ یعنی شما باید تا حد امکان شرایط تأثیر آن را فراهم کنید.
حال چه زمانی حرف ما در دیگران اثر می گذارد؟
هنگامی که خود عامل به کار خوبی باشیم که به آن توصیه می کنیم. دیگر آنکه به کسی خدمت کرده و دل او را به دست آورده باشیم.
 
 مطالعه نیز قدرت تأثیر را بالا می برد. مردم از فرد اهل علم و مطالعه تأثیر بیشتری می گیرند؛ زیرا استدلال هایش قوی تر و بیانش روان تر است. همچنین مردم از کسی که با آنها باشد؛ یعنی با آنها رفاقت و همدردی کند و در خوشی ها و ناخوشی هایشان مشارکت داشته باشد، بیشتر تأثیر می پذیرند. با دادن هدیه نیز می توان دل ها را صید کرد و در پی آن قدرت تأثیر کلام خود را بالا برد. اگر به دلایلی دستتان تنگ است، می توانید با خلاقیت، چیزهای کوچک و کم بهاء اما با ارزش هدیه بدهید.
 
مصداق اصلی امر به معروف و نهی از منکر، خانواده است

سلیمان بن خالد، نزد امام صادق (علیه السلام) آمد و گفت: خانواده ای دارم که از من حرف شنوی دارند؛ آیا آنان را به کار نیک فرا خوانم؟ حضرت فرمودند: بله و همین آیه را تلاوت کردند.8
باید که از هر فرصت مناسبی برای دعوت فرزندان خود برای انجام کارهای نیک استفاده کنیم. اگر برای او هدیه ای می خواهید بخرید، یک شرط خیر برایش بگذارید؛ مثلاً به او بگویید برای هر کار خیر یک مثبت و هر کار بد یک منفی به او می دهید و هنگامی که جمع امتیازات به 10 رسید، برایش یک هدیه می خرید. جانماز زیبایی برای او بگیرید و در آن هر دفعه شکلاتی بگذارید. هر کار نیک او را در نزد دیگران بازگو کنید.
گفتن احادیث در خور فهم فرزند نیز او را ترغیب به نیکی و پرهیز از بدی ها می کند. در روایت آمده است که حدیث، دل ها را شاد می کند. حدیث همواره تازه است و دل ها را نیز تازه می کند. اصلاً حدیث به معنای سخن تازه است.
امام صادق (علیه السلام) از پدر خود نقل می کند: شخصی آمد و گفت رحمت خدا بر تو، آیا برای خاندانم حدیث بگویم؟ حضرت فرمودند: آری؛ سپس حضرت این کار را به آیه ی: «... قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِیکُم نَارًا ...» نسبت دادند.9
 
باید که از هر فرصت مناسبی برای دعوت فرزندان خود برای انجام کارهای نیک استفاده کنیم

آیه ی اخیر می گوید که خانواده ی خود را به نماز فرمان بده و بر آن پافشاری کن. پافشاری به معنای تذکر و گفتن مکرر نیست بلکه به معنای آن است که با تدبیر، روش های خلاقانه و ایجاد جذابیت، فرزندان خود را از همان سنین کودکی به نماز وادار کنیم.

به این منظور می توانیم از یک سخنران خوب، کتاب های جذاب و یا سی دی هایی که در این باره تهیه شده اند، یاری بگیریم و فرزند را برای استفاده از آنها با تهیه ی هدایای دل چسبش تشویق کنیم. قرآن نیز از این روش استفاده می کند.
قرآن همه را با مباحث عرفانی جذب و وادار به اطاعت نمی کند؛ بلکه با زبان و بیانی سخن می گوید که همه بهره مند شوند. هر کس را با ارائه ی چشم انداز های گوناگون فراخور مرتبه و ظرفیتی که دارد جذب می کند.
از وعده ی خوردنی های گوناگون، باغ ها و نهرها آغاز می کند و آرام آرام آنچنان روح افراد را اعتلا می دهد تا آنکه در آخر می فرماید: «و رضوان من الله اکبر»10.
 
 
منبع: کتاب سرّ دلبران (عوامل آرامش بخش و نشاط آفرین در خانواده)، امیرحسین بانکی پور فرد

 
------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1- تحریم/6.

2- الکافی، ج5، ص62؛ «الامام الصادق (علیه السلام) لما نزلت هذه آیه: «یا أیها الذین آمنوا قوا أنفسکم و أهلیکم ناراً» جلس رجلٌ مِن المسلمینُ یبکی و قالَ: أنَا عَجَزتُ عَن نفسی، کُلَّفتُ أهلی! فَقالَ رَسولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) حَسبُکَ أن تأمُرَهُم بِما تأمُرُ بِهِ نَفسَک، و تَنهاهُم عَمّا تَنهی عَنهُ نَفسَک.»

3- الدر المنثور، ج8، ص225؛ «الدّر المنثور عن زید بن أسلم: تَلا رَسولُ الله (صلی الله علیه و آله و سلم) هذِهِ الآیهَ: «قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِیکُم نَاراً» فَقالوا: یا رَسولَ اللهِ، کَیف نَقی أهلَنا ناراً؟ قالَ: تأمرونَهُم بِما یحِبُّهُ اللهُ، و تَنهَونَهُم عَمّا یکرَهُ اللهُ.»

4- کنزل العمّال، ج2، ص539؛ «عَلِّموهُم و أدِّبوهُم».

5- مستدرک الوسایل، ج123، ص201؛ «... قال اعملوا الخیر و ذکروا به اهلیکم و ادبوهم ...».

6- وسائل الشیعه، ج11، ص418؛ «... کیف نقی اهلنا؟ قال تامرونهم و تنهونهم».

7- همان، ج20، ص177؛ «... کیف نقیهن؟ قال تامرونهن و تنهونهن قیل له انا نامروهن و ننهاهن فلا یقبلن فقال اذا امرتموهن و نهیتموهن فقد قضیتم ما علیکم».

8- الکافی، ج2، ص211؛ «الکافی عن سلیمان بن خالد: قُلتُ لِأَبی عَبدِ الله (علیه السلام): إنَّ لی أهلَ بَیتٍ و هُم یسمَعونَ مِنّی، أفَأَدعوِهُم إلی هذَا الأمرِ [الإیمانِ]؟ فَقالَ: نَعَم، إنَّ اللهَ عَزَّ و جَلَّ یقولُ فی کِتابِهِ: (یأَیهَا الَّذینَ ءَامَنُوا قُوا أَنفُسَکُم وَ أَهلِیکُم نَاراً وَ قُودُهَا النَّاسُ وَ الحِجَارَهٌ)».

9- طه/132؛ (و تو اهل بیت خود را به نماز و اطاعت خدا امر کن و خود نیز بر آن صبور باش).

10- توبه/72؛ (و رضای خداوند از هر نعمتی برتر است).
 
 

 
کلید واژه ها:
خانواده , مسئولیت مرد , امر به معروف , نهی از منکر , کار خیر , دعوت به نماز , فرزند 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
رسانه را مدیریت کنیم
گره ها آسان تر باز می شود
  • 1396/6/19 يكشنبه گره ها آسان تر باز می شود
    اگر زن در جامعه بتواند به علم و معرفت وکمالات معنوی و اخلاقی ای که آیین الهی برای همه انسانها در نظر گرفته است ، برسد ، تربیت فرزندان ، محیط خانواده با صفا تر و گره های زندگی آسان تر باز خواهد شد و جامعه پیشرفت بهتری خواهد کرد .
    نکات ناب
ابراز محبت کنیم
  • 1396/6/19 يكشنبه ابراز محبت کنیم
    ابراز محبت ما به فرزندانمان تنها خدمت به آنان نیست، خدمت به فرزندان آنان و در اصل خدمت به یک نسل است...
    فرزند صالح
آیا قهر کردن با کودک کار درستی است ؟
پدیده ی کمبود اخلاق
  • 1396/4/10 شنبه پدیده ی کمبود اخلاق
    کسانی که با امامان، دشمنی کردند و آن ها را به شهادت رساندند، همه اهل نماز بودند. روزه می گرفتندو ... اما آنچه آنان را به این رذالت کشاند، کمبود اخلاق بود.
    خوش اخلاقی
ارسال نظر
ارتباط با ما
نشانی: مشهد مقدس، حرم مطهر امام رضا علیه السلام، صحن جامع رضوی، ایوان غربی
تلفن: 32212008-051
فکس: 32003552-051
صندوق پستی: 91735/517
ایمیل: razavi@aqr.ir