ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 165326198
    تعداد بازدید این صفحه: 521410
    در امروز: 98937

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
×
 
شنبه 14/4/1393

 پرچم دار قیام گوهرشاد که بود؟

آیت الله العظمی حاج آقاحسین طباطبائی قمی، 28 رجب 1282 قمری در قم در حالی به دنیا آمد که نسبش با 28 واسطه به امام حسن مجتبی(ع) می‌رسید.  
نوشتاری از:رضا سلیمان نوری
واقعه غمبار حمله نیروهای پهلوی اول به مسجد گوهرشاد و قتل عام افرادی که برای مقابله با کشف حجاب در آن تحصن کرده بودند از مواردی است که تمام مورخان معاصر-حتی آنان که سر در دامان خاندان سلطنت داشته و قلم خود را فروخته بودند - از آن یاد کرده‌‌اند. حتی کتبی چند هم در این باره تالیف شده است، اما در این بین یک اشتباه فاحش خواسته یا ناخواسته از سوی تمام اهل قلم صورت گرفته است و آن تغییر رهبری قیام از آیت الله العظمی سید حسین طباطبایی قمی به شیخ محمد تقی بهلول مبلغ قیام است. البته برخی عدم حضور فیزیکی این مرجع بزرگ عالم تشیع در شهر مشهد همزمان با آغاز وقوع قیام گوهرشاد را عامل این جابجایی عنوان کرده‌اند. امری که خود محل اشکال است زیرا حاج آقا حسین قمی تنها چند روز قبل از واقعه گوهرشاد و برای دیدار با شاه به منظور جلوگیری از برخورد مردم با نیروهای دولتی راهی تهران شد و تجمع اولیه مردم و علما نیز در اعتراض به حصر خانگی ایشان در تهران رخ داد. اعتراضی که پس از مدتی موضوع آن به مخالفت با تغییر لباس مردان وکشف حجاب زنان تبدیل شد.اما حاج آقا حسین قمی که بود که برخورد تند پهلوی اول با او شرایط وقوع قیام گوهرشاد را به وجود آورد؟

از تولد تا مشهد
آیت الله العظمی حاج آقاحسین طباطبائی قمی، 28 رجب 1282 قمری در قم در حالی به دنیا آمد که نسبش با 28 واسطه به امام حسن مجتبی(ع) می‌رسید. تحصیلات ابتدائی را در یکی از مکتب‌خانه های قم و درس‌های مقدماتی همچون صرف و نحو و منطق را در مدارس علمیه این شهر پشت سرگذاشت و سپس در ابتدای دوران بلوغ برای آموختن بیشتر راهی تهران شد. در 22 سالگی به حج رفت و در مسیر برگشت راهی نجف شد. سپس به سامرا رفت و در مجلس درس آیت الله میرزاحسن شیرازی (میرزای بزرگ) شرکت کرد. پس از دو سال اقامت در این شهر به تهران بازگشت. 5 سال در تهران بود تا از اساتید بزرگی چون آقا علی مدرس، میرزا ابوالحسن جلوه،میرزا محمدحسن آشتیانی، میرزا محمود قمی، میرزا هاشم رشتی، شیخ علی نوری و علی اکبر حکمی یزدی کسب فیض کند. پس از آن راهی حوزه علمیه نجف شد. در نجف از محضر علمای بزرگ آنجا، بهره برد. سال 1321 قمری به سامرا رفت و به طور جدی در درس میرزا محمد تقی شیرازی، حاضر شد.استادش عنایت خاصی به او داشت و مقلدان خود را در مسائل احتیاطی به ایشان، ارجاع می‌داد که این امر به معنای درخشان بودن آینده دینی او بود. دراین میان، در پی درخواست مردم مشهد از محضرمیرزا محمدتقی شیرازی برای فرستادن مجتهدی دانا و توانا به مشهد، ایشان اقامت در آن ارض اقدس را به حاج آقا حسین پیشنهاد کرد و او نیز پذیرفت و بعد از ده سال سکونت در سامرا، سال 1331 قمری،به سوی مشهد مقدس، رهسپار شد.



زعامت حوزه علمیه خراسان

آیت الله حاج آقا حسین، در نخستین روزهای حضور در مشهد، با برپایی نماز جماعت، ارتباط خود را با مردم برقرار کرد و به نشر احکام دین و پاسخ‌گویی به سؤالات مردم و رسیدگی به وضعیت محرومان پرداخت و زعامت و سرپرستی حوزه علمیه را به عهده گرفت. او همچنین علاوه بر رسیدگی به امور طلاب دینی و تدریس به آنها در منزل خود را نیز آغاز کرد. حاج آقا حسین اگر چه پاسخ‌گوی سئوالات شرعی مردم بود، ولی از قبول مسئولیت مرجعیت و انتشار رساله عملیه، پرهیز می کرد تا اینکه با اصرار مردم و مراجعه فراوان متدینین، رساله احکام فارسی ایشان در سال 1351 به‌نام «مجمع المسائل» به چاپ رسید و مرجعیت او از همان موقع شروع شد.


آیت الله در قیام

همزمانی دوران حضورآیت الله العظمی قمی در مشهد با گسترش اعمال ضد مذهبی رضاخان،سرانجام باعث تقابل آنها شد.پس از رسیدن دستور تغییر کلاه به مشهد علمای این شهر تحت رهبری آیت الله قمی با درک خطر مخفی در پشت این دستور که همان کشف حجاب زنان بود،جلسات هم اندیشی چند را تشکیل دادند. در یکی از نشست‌ها که در منزل حاج‌ آقا حسین قمی برگزار گردید، ایشان در حالی که از اوضاع جاری مملکت به شدت متأثر بوده و گریه می‌کرد خطاب به جمع گفت: «امروز اسلام فدایی می‎خواهد. بر مردم است که قیام کنند.». پس از این جلسه قرار شد تا حاج آقا حسین قمی در اعتراض به اقدامات رضاخان و به نمایندگی از علمای مشهد راهی تهران شده و مراتب اعتراض ایشان را نسبت به اعمال ضد دینی جاری در کشور به شاه اعلام کند. ایشان پیش از حرکت، تلگرامی به رضاخان می‎فرستد و سبب حرکت خود را اعلام می‎دارد.حاج آقا حسین پس از ورود به تهران باغ سراج الملک واقع در شهرری را به عنوان محل سکونت بر می گزیند.همان روز مردم مومن برای دیدار با ایشان به سوی شهرری سرازیر می‌شود.این امر موجب وحشت و هراس دولت رضاخانی شده و در نتیجه ظهر سومین روز حضور ایشان در تهران ،هرگونه ملاقات با آیت الله قمی ممنوع اعلام و محل اقامت ایشان به محاصره کامل در می‌آید. رسیدن خبر بازداشت حاج آقا حسین قمی به مشهد حال و هوای شهر را دگرگون ساخته و باعث اجتماع اولیه مردم در مسجد گوهرشاد می‌شود.اجتماعی که پس از مدتی مطالبات آن از تنها آزادی زعیم حوزه علمیه مشهد به سرنگونی حکومت پهلوی تبدیل شده و به همین دلیل به خاک وخون کشیده می‌شود.پس از این حادثه خونبار، رضاخان زمینه اخراج حاج آقا حسین قمی را فراهم و ایشان را به عتبات مقدس تبعید می‌کند.


مرجعیت عام جهان تشیع

حاج آقا حسین قمی در تبعید ،کربلا را که حوزه علمیه آن با رحلت آیت الله میرزا محمد تقی شیرازی رو به ضعف نهاده بود،محل اقامت خود قرار داد و خون جدیدی در پیکر آن تزریق کرد.به دنبال این تلاش و فعالیت بی‌وقفه، وضع حوزه تغییر یافت و جلسات درس و بحث مجددا رونق گرفت. ایشان هم در کنار اداره حوزه و تدریس طلاب علوم دینی، زعامت و رسالت عظیم مرجعیت را به عهده گرفتند.اقامت حاج آقا حسین در کربلا یازده سال به طول کشید تا اینکه آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی در گذشت و علما و مجتهدان نجف تنها ایشان را لایق پذیرش مسؤولیت مرجعیت عامه جهان تشیع و سرپرستی حوزه کهن نجف اشرف ‎دانستند و با اصرار فراوان خواستار حضور حاج آقا حسین در نجف اشرف و پذیرفتن این مسئولیت شدند.البته این امر نه تنها ایشان را خرسند نساخت بلکه به ناراحتی‌های وی افزود،‌ تا آن حد که این مسؤولیت را خطری برای دین و تقوایش خود می‌دید لذا از خدا می خواست که اگر مردن برای دین و آخرتش بهتر است، مرگ او را برساند.بدین گونه بود که ایشان تنها سه ماه بعد از رحلت آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی زیست و در سال 1366 قمری به رحمت ایزدی پیوست.


منابع
:
۱_عنصر فضیلت و تقوا، عباس حاجیانی.
۲_نقباء البشر، آقا بزرگ تهرانی، ج ۲.
3_ تاریخ قم،‌ شیخ محمدحسین ناصرالشریعه.
4_ گنجینه دانشوران، احمد رحیمی.
5_ حاج آقا حسین قمی (قامت قیام)، محمد باقر پورامینی.
6_قیام گوهرشاد، سینا واحد.
7_ تاریخ بیست ساله ایران، حسین مکی، ج ۱.
8_ نهضت روحانیون ایران، علی دوانی، ج 2.
*کارشناس ارشد ایرانشناسی
 
کلید واژه ها:
آیت الله قمی , سردمداران قیام , قیام گوهرشاد , علمای مشهد , ظلم پهلوی , کشف حجاب 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
کتاب قیام گوهرشاد
  • 1395/4/20 يكشنبه کتاب قیام گوهرشاد
    روز اول در مشهد شهرت یافت که آقای بهلول در مسجد منبر رفته و راجع به بی حجابی که دولت میخواهد ایجاد کند صحبت کرده و او را گرفته اند، در کشیک خانه ی صحن بزرگ زندانی شده...
    انقلاب
کتاب قیام فیروزه ای
تقابل اسناد و خاطرات در قیام مسجد گوهرشاد
از حجاب‌زدایی رضا خان تا حیازدایی محمدرضا و دارو دسته‌اش!
شاهدان از 17 دی 57 می گویند
  • 1393/11/4 شنبه شاهدان از 17 دی 57 می گویند
    بی‌شک هفدهم دی ماه 1356 در تاریخ انقلاب اسلامی یکی از یوم الله‌ های ناشناخته است و بر همین اساس برای بهتر روشن شدن ابعاد این حرکت انقلابی کمتر شناخته شده و البته تعیین جایگاه روحانیت در به ثمر رسیدن آن، بهترین گواه سخنان افراد حاضر در این حرکت می‌باشد
ارتباط با ما
نشانی: مشهد مقدس، حرم مطهر امام رضا علیه السلام، صحن جامع رضوی، ایوان غربی
تلفن: 32212008-051
فکس: 32003552-051
صندوق پستی: 91735/517
ایمیل: razavi@aqr.ir 
 
 
 
گسترش معنویت در دنیای مدرن و استشمام شمیم خوش تفکر الهی در قرن ما بی تردید مدیون انقلاب اسلامی در ایران عزیز به رهبری بنیانگذار کبیر انقلاب حضرت امام خمینی (ره) است .
 بی شک درسالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تبلیغ معارف اهل بیت در حرم مطهررضوی رشدی شگرف داشته است . لذا توجه به گسترش فرهنگ انقلاب اسلامی و اندیشه های حضرت امام و مقام معظم رهبری یکی از بخش های مهم پورتال معاونت تبلیغات را تشکیل می دهد .
در این سایت ریشه های انقلاب اسلامی مردم ایران ؛ بیداری ا سلامی؛ نقش انقلاب در گسترش معارف اهل بیت و سایر موضوعات از این دست مورد توجه و دقت خواهد بود.
 
×
 
×