ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 157277110
    تعداد بازدید این صفحه: 437831
    در امروز: 53609

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
×
 
1395/9/15 دوشنبه

 آیا می توان با ملائکه ارتباط برقرار کرد و صحبت نمود؟

با توجه به این که انسان دارای دو بعد روحی و جسمی است، او می تواند با ملائکه و جبرئیل ارتباط برقرار کند؛ اما الزاماً به معنای تحقق این ارتباط برای همه انسان ها نیست.
نخست باید دانست که؛ جهان هستی به دو بخش شهود و غیب تقسیم می شود. مقصود از عالم شهود، جهان و موجودات مادی است که با حواس پنج گانه قابل درک می باشند؛ و مقصود از جهان غیب، آن بخش از جهان و موجوداتی است که با حواس پنج گانه قابل درک نیستند؛ یعنی جهان معقول و مجرّدات نوریه‏.[1[
امکان ارتباط این دو بخش از جهان و موجودات آن، همیشه مورد توجه انسان بوده و یکی از مسائل مربوط به آن، ارتباط انسان هایی غیر از پیامبران و ائمه با فرشتگانی از جمله جبرئیل است.
از نگاه شیعه، این مسئله نسبت به امامان معصوم(ع) ویژگی خاصی پیدا می کند؛ چراکه به اعتقاد ایشان جانشین پیامبر(ص) نیز مانند او از دانش فرابشری برخوردار است؛ با این تفاوت که پیامبر(ص) از طریق وحی اصطلاحی از این دانش برخوردار می شود؛ ولی جانشینان او که از وحی ویژه پیامبران برخوردار نیستند، با استفاده از منابع دیگر از جمله گفت وگو با فرشتگان از این دانش برخوردار می شوند.
در باره این موضوع که آیا غیر از پیامبران و امامان(ع)، افراد دیگری نیز قدرت ارتباط با فرشتگان را دارند یا خیر، باید گفت؛ عده ای بر این باورند که چون انسان، موجودی مادی است و با خداوند و عالم غیب سنخیتی ندارد، ارتباط او با عالم غیب امکان ندارد.[2] اما عده ای دیگر معتقدند که با توجه به وجود انسان و ویژگی های روحانی و توانایی های وی، ارتباط او با عالم غیب و ملائکه ممکن خواهد بود.[3] منابع دینی نیز بر امکان و تحقق تاریخی این امر دلالت دارند.
امکان ارتباط انسان با ملائکه از نگاه عقل و نقل
در نگاه عقلی با توجه به ماهیت دو بعدی انسان (روحانی و جسمانی)، او می تواند هم با عالم ماده و هم با عالم ملکوت ارتباط داشته باشد.[4] انسان، ذاتاً استعداد ارتباط با موجودات غیبی از جمله فرشتگان و شیاطین، و تأثیرپذیری از آنها را دارد.[5[
در آموزه های دینی، امکان ارتباط انسان با ملائکه مسلّم فرض شده است؛ که در دو بخش ذیل بیان می شود:

الف. افرادی غیر از پیامبران و امامان

در آیات و روایات اسلامی، مواردی وجود دارد که از ارتباط افرادی با فرشتگان حکایت می کند که پیامبر و امام نبوده اند:
1. مریم(س): در آیاتی سخن گفتن فرشتگان با مریم به صراحت بیان شده است؛ مانند این آیات شریفه: «و [به یاد آورید] هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان، برترى داده است ...  و هنگامى که فرشتگان گفتند: اى مریم! خداوند تو را به کلمه اى (وجود با عظمتى‏) از طرف خودش بشارت می دهد که نامش "مسیح، عیسى پسر مریم" است ...».[6]
در آیاتی دیگر گفت وگوی جبرئیل با مریم(س) نیز به تصویر کشیده شده است:
«در این هنگام، ما روح خود را به سوى او فرستادیم و او در شکل انسانى بی عیب و نقص، بر مریم ظاهر شد! او [سخت ترسید و] گفت: من از شرّ تو، به خداى رحمان پناه می برم اگر پرهیزگارى! گفت: "من فرستاده پروردگار توام [آمده ام] تا پسر پاکیزه اى به تو ببخشم!" ...».[7]
2. ساره(س): ساره، همسر حضرت ابراهیم(ع) از افرادی است که نه پیامبر بوده و نه امام، اما با این وجود به گفت وگو با فرشتگان پرداخته است. قرآن کریم در این باره می فرماید: «و همسرش ایستاده بود، [از خوشحالى] خندید پس او را بشارت به اسحاق، و بعد از او یعقوب دادیم. او گفت: "واى بر من! آیا من فرزند می آورم در حالى که پیرزنم، و شوهرم نیز پیرمردى است؟! این راستى چیز عجیبى است!" [فرشتگان] گفتند: آیا از فرمان خدا تعجب می کنى؟! این رحمت خدا و برکاتش بر شما خانواده است چرا که او ستوده و والا است».[8]
همچنین «سامری» جبرئیل را در زمان حضرت موسی(ع) دیده بود،[9] مردم سرزمین بابِل با دو فرشته به گفت وگو پرداختند،[10] قوم لوط نیز فرشتگانی را دیده و نیت بدی نسبت به آنها داشتند،[11] مسلمانان نیز در جنگ بدر، فرشتگانی را دیدند که به کمکشان آمده بودند.[12]
3. امّ سلمه(س): یک بار که این همسر پیامبر(ص) نزد ایشان بود، جبرئیل بر حضرتشان نازل  شد؛ اما امّ سلمه پنداشت که او دحیه کلبی است.[13]
4. ابوذر: در روایتی از امام صادق(ع) آمده است: رسول خدا(ص) به ابوذر فرمود: «اى أبوذر! چرا از کنار ما رد شدی و به ما سلام نکردی؟!» گفت: گمان کردم دحیه کلبى براى کارى شخصى با شما خلوت کرده (و نخواستم مزاحم شوم). فرمود: «اى أبوذر! او جبرئیل بود و گفت: اگر أبوذر به ما سلام کرده بود جوابش را می دادیم»، پس همین که أبوذر دانست که او جبرئیل بوده، خدا می داند که چه اندازه پشیمان شد [و افسوس خورد] که چرا بر او سلام نکرد».[14]

ب. پیامبران و امامان

در میان معصومان، ارتباط پیامبران(ع) با ملائکه و جبرئیل امری مسلّم است؛ ولی نسبت به بقیه آنها باید از روایات استفاده کرد. به تعدادی از این روایات اشاره می شود:

1. امام علی(ع) جبرئیل را به دفعات به صورت «دحیه کلبی» در نزد پیامبر(ص) مشاهده فرمود.[15]
2. علاوه بر آن که جبرئیل(ع) با حضرت فاطمه(س) بعد از رحلت پیامبر اکرم(ص) سخن می گفت،[16] از ام سلمه نقل است که: هنگام عروسی فاطمه(س) از او مقداری عطر خواستم. ایشان ماده بسیار خوشبویی به من داده و گفتند که از میان لباس دحیه افتاده و دحیه گفته که آن را بردارد. سپس رسول خدا(ص) فرمود: «آن شخص، جبرئیل بوده و آن ماده خوشبو، عنبری است که از میان بال های او افتاده است».[17]
در همین راستا امام صادق(ع) در روایتی، می فرماید:
«این که فاطمه، محدَّثه نامیده شده است، به جهت این است که فرشتگان از آسمان فرود می آمدند و ـ مانند ندا کردن مریم دختر عمران ـ او را [این چنین] ندا می کنند: ای فاطمه! همانا خداوند تو را برگزید و پاکیزه گردانید و بر زنان جهان برگزید؛ ای فاطمه! فرمان برِ پروردگار خویش باش و سجده کن و با رکوع کنندگان رکوع نما؛ پس او با فرشتگان صحبت می کند و آنها با او حدیث می گویند. پس یک شب به آنها گفت: آیا زنِ برتری داده شده بر زنان جهان، مریم دختر عمران نیست؟ پس آنها گفتند: نه، همانا مریم برترین زن های جهان خود بود؛ و خداوند تو را برترین زن های جهان خود و جهان او و برترین زنان از اول تا آخر جهان قرار داده است».[18]
3. امام باقر(ع) می فرماید: «همانا جانشینان پیامبر طرف گفت وگوی فرشتگان هستند».[19] «همانا که علی(ع) محدَّث بود ... فرشته ای با او سخن می گفت».[20] امام(ع) در ادامه روایت، این نتیجه گیری راوی که «پس او پیامبر بوده است» را ردّ کرده و به نمونه هایی از گفت وگوهایی اشاره می کند که طرف گفت وگو در آنها پیامبر نبود؛ مانند «صاحب سلیمان»، «صاحب موسی» و «ذوالقرنین».[21]

نتیجه گیری

با توجه به این که انسان دارای دو بعد روحی و جسمی است، او می تواند با ملائکه و جبرئیل ارتباط برقرار کند؛ اما الزاماً به معنای تحقق این ارتباط برای همه انسان ها نیست.

منبع
برگرفته از سایت اسلام کوئست
 ---------------------------------------------
[1]. سجادى‏، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامى، ج ‏2، ص 1079 و 1229، تهران، دانشگاه تهران‏، چاپ سوم‏، 1373ش.
[2]. به نقل از: شهرستانی، محمد بن عبدالکریم، الملل و النحل، ج 2، ص 251، بیروت، دارالمعرفه، 1395م؛ رازی، ابوحاتم، اعلام النبوه، ص 3، تهران، انجمن فلسفه ایران، 1397م؛ معرفت، محمدهادی، التمهید فی علوم القرآن، ج 1، ص 32، قم، مؤسسه انتشارات اسلامی، 1415ق.
[3]. ر. ک: صدر المتألهین شیرازی، مفاتیح الغیب، ص 151 – 155، تهران، مؤسسه تحقیقات فرهنگی، 1363ش.
[4]. التمهید فی علوم القرآن، ج 1، ص 33.
[5]. ر. ک: مفاتیح الغیب، ص 232 - 249؛ صدر المتألهین شیرازی، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، ج 7، ص 24 – 28، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، 1981م.
[6]. آل عمران، 42 ـ 43 و 45.
[7]. مریم، 16 – 21.
[8]. هود، 71 – 73. همچنین ر. ک: ذاریات، 24 – 30.
[9]. طه، 95 – 96.
[10]. بقره، 102.
[11]. قمر، 37.
[12]. آل عمران، 123 – 124.
[13]. بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح البخاری، ج 6، ص 96 – 97، بیروت، دارالفکر،1401ق؛ قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج 7، ص 144، بیروت، دارالفکر، بی تا.
[14]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ‏2، ص 587، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[15]. عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، ج ‏2، ص 70، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.
[16]. کافی، ج ‏1، ص 241.
[17]. طوسی، محمد بن حسن، الأمالی، ص 41 - 42، قم، مؤسسه البعثه، 1414ق.
[18]. صدوق، محمد بن على، علل الشرائع، ج ‏1، ص 182، قم، کتاب فروشى داورى، چاپ اول، 1385ش؛ طبرى آملى، محمد بن جریر بن رستم، دلائل الإمامة، ص 152، قم، بعثت، چاپ اول، 1413ق.
[19]. کافی، ج ‏1، ص 270.
[20]. همان، ص 271.
[21]. همان.
  
کلید واژه ها
ملائکه , صحبت با ملائکه , ارتباط با ملائک , ملائک 
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
ارتباط با ما
نشانی: مشهد مقدس، حرم مطهر امام رضا علیه السلام، صحن جامع رضوی، ایوان غربی
تلفن: 32212008-051
فکس: 32003552-051
صندوق پستی: 91735/517
ایمیل: razavi@aqr.ir 
 
 
وقتی بناست، در بارگاه نورانی حضرت رضا(علیه السلام) خدمت‌گذار باشی و رضای حق‌تعالی را طلب کنی، بایستی اهدافی به بلندای نگاه و نظر حجت حق بر زمین، متصور شوی. باتوجه به این مهم، ادارۀ پاسخ ‌گویی به سوالات دینی اهداف پیش رو را در جهت انجام وظایف خود در نظر گرفته است. در ادامه به وظایف این اداره اشاره می‌کنیم: 1. برنامه ریزی و نظارت بر دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی و مرکز مشاورۀ دینی و نشستهای پرسش‌وپاسخ تخصصی و عمومی؛ 2. تدوین و تعیین اولویتهای محتوایی حلقه های معرفت و نشستهای تخصصی و برنامه های ویژۀ گروههای زیارتی؛ 3. مدیریت فرایند شناسایی، جذب، به کارگیری و ارتقای استادان پاسخگو به سؤالات شرعی، مشاورۀ دینی، همایش های تخصصی و گروه‌ های زیارتی.  
×