ارسال به دوستان
 
ارسال به دوستان
  • ارسال به دوستان
  • اضافه كردن به ليست دلخواه مرورگر
  • تعیین صفحه پیش فرض مرورگر
  • چاپ
  • آر.اس.اس
  • آمار بازدید
    تعداد بازدید از سایت: 174209501
    تعداد بازدید این صفحه: 525326
    در امروز: 96282

نام ارسال کننده :  
ایمیل ارسال کننده:
نام دریافت کننده :
ایمیل دریافت کننده :  
موضوع ایمیل :
کد تصویری :
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
×
 
1395/5/28 پنجشنبه

 آیا حکومت دینى، نوعى استبداد دینى و دیکتاتورى نیست؟

براى بررسى این مسئله، ابتدا باید به دقت تعریف و ویژگى هاى «نظام استبدادى و دیکتاتورى» را شناخت، سپس نسبت آن را با «حکومت دینى» سنجید. در مورد اینکه تعریف دقیق و مشخصه هاى نظام دیکتاتورى چیست، دیدگاه هاى متفاوتى وجود دارد. در اینجا مى توان به چند کاربرد و ویژگى هاى مهم و از نظام هاى استبدادى اشاره کرد.

یک. حکومت دیکتاتورى
واژه استبداد گاه معادل «Autoarchy» به کار مى رود. در این کاربرد دو معناى «حکومت برخود» و «حکومت مطلقه» براى آن ذکر شده است.
کاربرد دیگر آن برابر نهاده «Despotism» است. در تعریف «نظام دسپوتیستى و استبدادى» چنین آمده است: «نظامى است که در آن قدرت حاکمه و اختیارات نامحدود، به شخص ظالم و مستبدى مثل سلطان واگذار شده باشد»
از نظر عبدالرحمان کواکبى، استبداد عبارت است از تصرف کردن یک نفر یا جمعى در حقوق ملتى بدون ترس بازخواست.
در تعریف دیگر آمده است «هر نوع اقتدار که مشروعیتش و یا روش اعمال قدرت در آن مورد قبول همه مردم نباشد».
گاهى نیز استبداد، به معناى دیکتاتورى (Dictatorship) به کار مى رود و در تعریف آن گفته شده است: «حکومت مطلقه یک فرد یا گروه و یا طبقه، بدون اینکه ملازم رضایت مردم باشد ... بعضى ویژگى هاى دیکتاتورى عبارت است از:

1- در کار نبودن هیچ قاعده و قانونى که بر اساس آن فرمانروا ناگزیر به پاسخگویى در برابر اعمالش باشد؛
2- کسب قدرت از طریق غیرقانونى؛
3- در کار نبودن حد مشخصى براى اعمال قدرت؛
4- نبودن هیچ قانونى براى جانشینى؛
5- اعمال قدرت از طریق وحشت و ترور و در جهت منافع یک گروه محدود؛
6- فرمانبردارى مردم از آن به علت ترس.»
فردمدارى، خودکامگى و اعمال قدرت، بر اساس خواست و اراده شخصى و تابعیت قانون از اراده و تمایلات شخص یا گروه حاکم، از ویژگى هاى بارز «حکومت هاى استبدادى» است. «لویى چهاردهم مدعى بود: دولت منم و قانون هاى دولت در سینه من است».

دو. ویژگى هاى حکومت دینى:
1- در اسلام خودخواهى (Egoism)، نفس مدارى و قدرت طلبى، به شدت مطرود و مردود است. در منطق قرآن، کسى که بر اساس هواپرستى و خودخواهى، کسب و اعمال قدرت کند، طاغوت است و باید با او مبارزه کرد.
«حکومت» در اسلام، نه طعمه که عهدى الهى است و صرفا با انگیزه خداپسندانه و خیرخواهانه باید بار مسئولیت آن را به دوش کشید. حضرت على (علیه السلام) در نامه اى به اشعث بن قیس فرماندار آذربایجان مى نویسد:
«ان عملک لیس لک بطعمة ولکنه فى عنقک امانة»[211]؛ «فرماندارى براى تو نه نان و آب که امانتى بر گردن تو است»
بنابراین یکى از تفاوت هاى بنیادین حکومت دینى و نظام استبدادى، در خاستگاه آن است. حکومت استبدادى، خودمدارانه است و حکومت دینى خدامدارانه و خیرخواهانه.

2-تفاوت دیگر حکومت دینى و نظام استبدادى، در شرایط حاکم و کارگزاران است. حکومت دینى، نظامى شایسته سالار است و حکومت کسى را که فاقد حد نصاب لازم علمى و اخلاقى باشد نمى پذیرد؛ در حالى که رژیم هاى استبدادى اساسا مبتنى بر صلاحیت مدارى و شایسته سالارى نیست.
3-نظام دیکتاتورى، فاقد قانون بوده و یا در آن خواست و اراده حاکم بر قانون مقدم است؛ در حالى که حکومت دینى، حکومت «قانون» است و فلسفه اساسى آن اجراى قوانین الهى است که مبتنى بر مصالح واقعى انسان ها است.
4-حکومت استبدادى، مجالى براى مشارکت عمومى نمى گذارد و ساز و کارى براى کنترل قدرت در آن نیست؛ در حالى که حکومت دینى، عرصه وسیع مشارکت عمومى و دربردارنده قوى ترین روش هاى کنترل قدرت است.

بنابراین خودخواهى، خودکامگى، شخص مدارى، شخص پرستى، زورمدارى، قانون گریزى، مسئولیت گریزى و بى اعتنایى به خواست و مشارکت ستیزى ـ که خصلت هاى اساسى رژیم هاى استبدادى است ـ با سرشت و ماهیت «حکومت دینى» سازگارى ندارد؛ بلکه اساسا یکى از فلسفه هاى مهم حکومت دینى، مبارزه با ظلم و استبداد است.
امیرالمؤمنین (علیه السلام) در چرایى اخذ قدرت به درگاه الهى، عرضه مى دارد: «خدایا! تو نیک مى دانى که ما نه در جست وجوى قدرتیم و نه خواهان بهره ورى از متاع دنیا؛ بلکه برآنیم که آموزه هاى دینت را به پا داریم و در دیار تو اصلاح کنیم، تا بندگان مظلومت ایمنى یابند و حدود کنار نهاده از دینت پا بر جا شوند ...».

منبع: http://www.siasi.porsemani.ir
 
کلید واژه ها
حکومت دینی , پاسخگویی , استبداد دینی 
 
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
نسخه قابل چاپ
پاسخ به بیش از یکصد سوال پیرامون امام حسین علیه السلام
پاسخ به بیش از چهارصد سوال پیرامون امام رضا علیه السلام
در صورت وقوع تعارض بین اندیشه دینی با حکومت دینی کدام یک مقدّم است؟
نتایج آزمون عاقدین آذرماه 95
حکم جشن و شادی نهم ربیع
  • 1395/9/18 پنجشنبه حکم جشن و شادی نهم ربیع
    با توجه به نزدیک شدن ایام نهم الربیع و ویژه برنامه هایی که در سراسر کشور برگزار می شود برخی از استفتائات مراجع را بر اساس فراوانی سوالات کاربران به نمایش می گذاریم.
    پاسخگویی
ارتباط با ما
نشانی: مشهد مقدس، حرم مطهر امام رضا علیه السلام، صحن جامع رضوی، ایوان غربی
تلفن: 32212008-051
فکس: 32003552-051
صندوق پستی: 91735/517
ایمیل: razavi@aqr.ir 
 
 
وقتی بناست، در بارگاه نورانی حضرت رضا(علیه السلام) خدمت‌گذار باشی و رضای حق‌تعالی را طلب کنی، بایستی اهدافی به بلندای نگاه و نظر حجت حق بر زمین، متصور شوی. باتوجه به این مهم، ادارۀ پاسخ ‌گویی به سوالات دینی اهداف پیش رو را در جهت انجام وظایف خود در نظر گرفته است. در ادامه به وظایف این اداره اشاره می‌کنیم: 1. برنامه ریزی و نظارت بر دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی و مرکز مشاورۀ دینی و نشستهای پرسش‌وپاسخ تخصصی و عمومی؛ 2. تدوین و تعیین اولویتهای محتوایی حلقه های معرفت و نشستهای تخصصی و برنامه های ویژۀ گروههای زیارتی؛ 3. مدیریت فرایند شناسایی، جذب، به کارگیری و ارتقای استادان پاسخگو به سؤالات شرعی، مشاورۀ دینی، همایش های تخصصی و گروه‌ های زیارتی.  
×